( 24 ) 



Reeds in de eerste maanden van mijn verblijf te Batavia 

 had ik kennis gemaakt met een man, die op het lot van 

 Neêrlandsch Indië van grooten invloed is geweest. W. R. Ba- 

 ron Van Hoëvell, M^as toen hoofdredacteur van het Tijdschrift 

 voor Nederlandsch Indië en Voorzitter van het Bataviaasch 

 Genootschap van kunsten en wetenschappen. Met dit genoot- 

 schap was ik ook in nauwere betrekking geraakt door mijne 

 benoeming tot Bibliothecaris, die spoedig gevolgd werd door die 

 tot Secretaris. Ik kwam daardoor veel in aanraking met 

 Van Hoëvell, en ik stond hem ook naar vermogen bij, waar 

 het gold bevordering van den bloei van het Genootschap en 

 van de wetenschap in het algemeen. 



Toen later Van Hoëvell bij de Regeering minder gezien 

 was, omdat zijn vooruitstreven niet lag in haar richting, en 

 zijn pogen om der pers eenige meerdere vrijheid te verschaf- 

 fen door het gouvernement werd gewantrouwd, deed de Re- 

 geering mij de onverdiende eer aan, baar ongenade ook tot 

 mij uit te strekken. Onwillekeurig ook had ik daartoe eenige 

 aanleiding gegeven. 



Java was toenmaals, in een statistisch opzicht, zeer wéinig- 

 bekend. De regeeringsverslagen, later de zoo rijke bron voor 

 de statistische kennis der Indische gewesten, werden niet 

 openbaar gemaakt. Van statistisch bureel of van ambtenaren 

 voor de statistiek was toen nog geen sprake. Eenige kleinere 

 reizen in West- Java en eene reis in 1846 over geheel Java, als 

 adjudant van den chef vanden geneeskundigen dienst, had mijne 

 reeds vroeger opgewekte belangstelling in de betere statisti- 

 sche kennis van dat eiland zeer doen toenemen. Vooral trok 

 de statistiek der bevolking mijn aandacht, en nadat ik bij de 

 regeering vruchteloos aanzoek had gedaan, door openstelling 

 der a;chieven mij in die studie behulpzaam te zijn, vond ik 

 gelegenheid op mijne reizen bij de gewestelyke autoriteiten 

 de bouwstoffen te verzamelen, welker raadpleging mij te Ba- 

 tavia was geweigerd. 



Het openbaarmaken mijner Bijdragen tot de bevolkingssta- 

 tistiek van Java, hoe onschuldig ook, bleek in het oog der 

 regeering te zijn iets strafbaars. Maar wat mij vooral de 



