(54) 



voorgedaan met betrekkiag tot de uitgave van den Atlas ich- 

 thyologique, welker voortzetting tijdelijk moest worden ge- 

 staakt. 



De jaren, waarin ik onder dien toestand het meest gedrukt 

 bleef, behooren tot de minst vruchtbare mijns levens. Aan 

 het maatschappelijk leven nam ik geen deel meer, en wat ik 

 nog op wetenschappelijk gebied verrichtte, had nagenoeg uit- 

 sluitend betrekking tot de ichthyologie. 



Van den Atlas ichthyologique was toen nog niet de helft 

 voltooid. De middelen door het koloniaal gouvernement toe- 

 gestaan tot dekking van het geldelijk tekort op de uitgave, 

 waren uitgeput. Toen ik Indië verliet, bracht ik vandaar mede 

 een lijst van meer dan tachtig inteekenaren, maar weinig ja- 

 ren later was dat getal door vertrek, overlijden en terug- 

 trekking sterk verminderd, en de inning der inteekeninggelden 

 van de overgeblevenen bleek zoo moeilijk en kostbaar, dat 

 niets daarvan ten bate der uitgave kwam. liet debiet bleef 

 daardoor bijua uitsluitend beperkt tot groote wetenschappe- 

 lijke instellingen en openbare boekerijen, en kon zich nauwe- 

 lijks boven een zestigtal exemplaren handhaven — en van dat 

 geringe getal moest nog 30 pCt. van de inteekeninggelden 

 iian den uitgever worden afgestaan. 



De op geheel andere finantiëele berekeningen gegronde onder- 

 steuning van de Regeering kon in de verte niet strekken om 

 de uitgave te voltooien, en toen daarop gewezen werd bij 

 den toenmaligen minister Fransen van de Putte, meende deze 

 geen vrijheid te hebben het toestaan van nieuwe fondsen aan 

 de wetgevende macht voor te stellen. 



Andere moeilijkheden deden zich op met betrekking tot 

 de uitvoering der platen. Langen tijd was het niet mogelijk 

 goede steenteekenaars te bekomen, en wat dan nog na eene 

 oneindigheid van verbeteringen kon worden gedrukt, werd zoo 

 langzaam en ongeregeld afgewerkt, dat de uitgave van som- 

 mige afleveringen er maanden, ja zelfs tot een paar jaar, door 

 werd vertraagd. 



Meermalen was ik dan ook op het punt den ondernomen 

 arbeid geheel te staken, maar telkens weder opkomende in- 



