( 14 ) 



Stanislas Julien en Léon Pages, weder te zien. Anders heeft 

 hij het niet aan die woelige dagen van 't gezantschap, maar 

 aan zijnen lateren omgaug met de hier te lande in de leer 

 zijnde Japanners te danken gehad, dat h^ hun omgangstaal 

 bestudeeren kon. 



Van 't jaar 1 862 dagteekent de uitgave van de Japansche 

 tractaten in 1858 te Yedo gesloten^ facsimile van den Jap. 

 tekst; onder toezigt van Dr. Hoffmann bewerkt. Voorts een 

 paar kleine opstellen in de Bijdragen tot de taal-, land- en 

 volkenkunde van N. Indiè; namelijk »Iets over Chineesche 

 lombardbriefjes" en » Yokohama, de nieuwe Japansche haven- 

 en handelsplaats." Belangrijker is het in 1864 uitgegeven 

 werk: De groote studie {Ta Hio oï Dai-gaku), waarvan 't l^tc 

 Deel den Chineeschen tekst met eene tusschenregelige Japan- 

 sche vertaling, en het 2^^ Deel de lezing van den Japanschen 

 tekst bevat. Hierin is voor de eerste maal de accentuatie der 

 Japansche woorden aangeduid, die alleen uit den omgang kan 

 geleerd worden. 



Middelerwijl werden de werkzaamheden aan de uitgave der 

 Spraakleer verbonden voortgezet. Een gedeelte der zwarig- 

 heden was, zooals we gezien hebben, overwonnen; doch slechts 

 een gedeelte, want het aantal nog ontbrekende typen was 

 niet gering. Ze moesten bijgemaakt worden, en zoo kwam 

 het, dat Hoffmann ook lettersnijder werd. Later moest hij 

 ook letterzetter worden, want geen zetter hier te lande was 

 toen in staat, »uit de groote onhandige letterkast, die op 

 dit oogenblik ruim 12000 stel verschillende woordtypen be- 

 vat, Chineesche teksten te zetten *)." Eerst in 1867 zag de 

 Japansche Spraakleer, uitgegeven op last van Z.Exc. den Mi- 

 nister van Koloniën, en gedrukt met 's Rijks Chineesche en 

 Ja|)ausche drukletters bij öijthoff te Leiden, het licht, en 

 wel in eene Nederlandsche en eene Engelsche uitgave. 



De groote beteekenis van dit boek voor de studie van 't 

 Japansch in 't licht te stellen, daartoe acht ik mij noch be- 



*) De aangehaalde woorden zijn untlcciid aan hel artikel van IMr W. Vi^sk- 

 KING in /lei Vaderlatid van 23 .Jan. 187^. 



