( 15 ) 



voegd, noch geroepen. Tiet is dan ook geheel overbodig, de- 

 wijl de geleerde wereld reeds lang uitspraak gedaan heeft en 

 het feit, dat binnen tien jaar tijds een tweede druk der En- 

 gelsche uitgave noodig geworden is, luide genoeg spreekt. 

 Alleen veroorloof ik mij, over de inrichting der grammatica — 

 daarover toch kan men een oordeel hebben ook zonder juist 

 Japansch te kennen — over de verdeeling der stof en rang- 

 schikking der feiten het gevoelen uit te spreken, dat ze mees- 

 terlijk is. Wg herkennen daarin den geest van den denker 

 en de hand van den kunstenaar. Met behoedzaamheid heeft 

 de bewerker van de gewone inrichting en de gebruikelijke 

 termen onzer spraakkunsten zooveel behouden als mogelijk 

 was, den aard van 't Japansch in aanmerking genomen; met 

 duidelijkheid en eenvoud heeft hij het nieuwe en vreemdsoor- 

 tige beschreven, en met al zijne grondigheid vervalt hij nooit 

 in geleerde wan- of wartaal, die in een mist van gewaande 

 diepzinnigheid gebrek aan feitenkennis moet verbergen. 



Na de Japansche Spraakleer moest het woordenboek aan 

 de beurt komen. Niet alleen waren de bouwstoffen daarvoor 

 sinds jaren geordend, maar zelfs de redactie was reeds aan- 

 merkelijk gevorderd. Inmiddels verscheen in 1867 het woor- 

 denboek van den Amerikaan Hepbuen. Niemand was beter 

 voorbereid, en niemand ook eerder geneigd, om de verdien- 

 sten van dit werk te schatten dan Hopfmann, die zelfs na 

 onpartydig onderzoek tot de overtuiging kwam, dat de daarin 

 gevolgde alphabetische rangschikking (de gewone Europeesche) 

 de voorkeur verdiende boven de vroeger door hem zelven o-e- 

 volgde. Eenmaal daarvan overtuigd, aarzelde hij niet zijn 

 eigen woordenboek om te werken. Zulks ging met eenig 

 t^dverlies gepaard, natuurlijk, doch zou niet een jarenlang 

 uitstel van de uitgave tengevolge behoeven te hebben. De 

 hoofdreden hiervan was veeleer een toenemend wankele ge« 

 zondheidstoestand. Recht krachtig en opgewekt heeft zich 

 HoppMANN in de laatste tien jaren zijns levens zelden meer 

 gevoeld. Toch bleef hjj onvermoeid werkzaam als leermeester 

 in 't Chineesch en Japansch en aan de voortzetting zijner 

 levenstaak. Tot de kleinere stukken uit lateren tijd behoort 



