( 4 ) 



nig met onderwijs overladen, en geeft het maatscliappelijk 

 leven ook voor hen zulk eene rijke afwisseling, dat slechts 

 enkelen tijd en opgewektheid overhouden om naar eigen 

 lust werkzaam te zijn en zelven den weg te zoeken. De 

 klassieke schrijvers, in de nieuwe talen vooral, leeren zij 

 slechts uit hunne chrestomathiën kennen; zij komen er niet 

 toe, uit de werken zelven de stukken te zoeken die hun be- 

 hagen. Zij kennen veel minder dan vroeger het genot en den 

 prikkel tot ontwikkeling, die het verschaft, als men met moeite 

 en dikwijls met opoffering de begeerde boeken meester wordt. 

 In alles wordt thans de weg voorgeschreven of gewezen. 

 Toen was een vooruitstrevende knaap voor een groot deel op 

 eigen inspanning aangewezen, zelfs al bezocht hij de Latijn- 

 sche scholen. Hoeveel meer, als hij slechts enkele privaatlessen 

 ontving. De voordeden van veel vrijen tijd, en vooral later 

 van eene autodidactische ontwikkeling, heeft van Kerckhopf 

 in ruime mate genoten. En daarbij heeft hij ijverig gebruik 

 gemaakt van de hulpmiddelen, die het ouderlijk huis hem 

 aanbood. In de beschaafde en gegoede gezinnen van dien tijd, 

 toen er nog geene of slechts enkele openbare bibliotheken, 

 leesmuseums en leesgezelschappen bestonden, vond men eene 

 huisbibliotheek. In van Kerckhoff's ouderlijk huis bestond 

 eene boekenkamer, waar de werken van bijna alle Fransche 

 klassieke schrijvers, vele Engelsche, enkele Hoogduitsche klas- 

 sieken, geschiedkundige werken, groote reisbeschrijvingen, 

 werken over ambachten en bedrijven, over geographie en na- 

 tuurlijke historie te vinden waren. 



In die kamer bracht van Kerckhopf gedurende een reeks 

 van jaren een deel van den dag door. Daar las en herlas 

 hij in zijne vrije uren een groot aantal Fransche en Engel- 

 sche letterkundige geschriften, en oefende hij zich bij voort- 

 during in de drie nieuwe talen, en wel met zulk een goed gevolg, 

 dat hij later met groot gemak en correct Frausch en Hoog- 

 duitsch schreef en sprak, en ook in het Engelsch zich vrij 

 goed kon uitdrukken. En daar deed hij ook zijne eerste ken- 

 nis op van physica en techniek, en vond hy het eerste voedsel 



