( 34) 



Chim. 1864, 119 en 132, Wanklyn CJiem. News. X. 3.) een strijd van 

 meeningen werd gevoerd over constante of inconstante valentie, het 

 begrip van atomigheid tegenover dat van aequi valentie en van affiniteit. 

 Kekulé meende de moeielijkheden op te kunnen lossen door het onder- 

 scheiden van de verbindingen in atomistische en moleculaire, hetgeen 

 de anderen niet toestemden, terwijl Wanklyn zelfs de affiniteit weder 

 geheel trachtte te scheiden van de valentie. Het is duidelijk, als men 

 de beschouwingen van dien tijd leest, hoezeer het reeds zoo onbe- 

 stemde begrip van chemische affiniteit door het nieuwe begrip van 

 atomigheid of valentie geheel in de klem is geraakt. Van Kerckhoff 

 heeft toen gewezen op een weg om tot een beter standpunt te komen, 

 door geen verschil aan te nemen tussohen de krachten die de atomen 

 zamen verbinden, maar alleen van, een potentieel arbeidsvermogen der 

 atomen en moleculen te spreken, van welk vermogen het al of niet 

 plaats hebben van chemische reactiën afhangt, in zooverre bij die 

 reactie arbeidsvermogen verbruikt of gewonnen wordt. 



Van Kerckhoff waagde dus eene poging om de chemische werkingen 

 weder van de quaestiën der valentie en der verzadiging, die toen de ge- 

 heele chemie beheerschten, los te maken, en haar op mechanica terug te 

 brengen. De uitkomst heeft bewezen, dat hij juist heeft gezien, aange- 

 zien de nieuwe door Berthelot, Thomsen en anderen zoo gelukkig 

 beoefende richting zich rekenschap zoekt te geven van de chemische 

 werkingen uit de warmte en andere verschijnselen die plaats hebben, 

 terwijl het verband der chemische statiek met de structuurformulen 

 weder los is geworden. Hoezeer van Kerckhoff er meer en meer toe 

 kwam de begrippen van constante en inconstante valentie te verzwak- 

 ken, blijkt uit het laatste wat hij geschreven heeft (over veranderlijke 

 of onveranderlijke verbindingswaarde der elementen). Dit is als 't ware 

 eene laatste poging, om het begrip van valentie in overeenstemming 

 te brengen met al de verschijnselen die er mede in strijd schijnen. 

 Van Kerckhoff stelt daarom de valentie van elke grondstof afhan- 

 kelijk van : 



1. de grondstof of de groep (bijv. OH, CjHg) waarmede zij verbon- 

 den wordt; 2. de temperatuur; 3. de betrekkelijke hoeveelheden — en 

 bovendien nog : dat eene grondstof, die tegenover eene andere multivalent 

 is, de verschillende atomen met ongelijke kracht gebonden houdt. Merk- 

 waardig is ten slotte van Kerckhoff's opmerking, dat de formulen der 

 moleculair-verbindingen eigenlijk niets anders zijn dan de oude Berze- 

 liaansche formulen, d. i. dualistische formulen zonder structuur. De 

 uitkomst, waartoe van Kerckhoff's beschouwingen hem toen hidden, 

 nadat hij van alle vorderingen der chemie steeds had kennis genomen, 

 verdient voorzeker de aandacht. Slechts céne stap verder, en hij zou inge- 



