( 8<3 ) 



»wat de zinnebeelden en kunstvoorstellingen op de graven 

 der oude Christenen ons leeren over de wijze, waarop zg 

 den dood beschouwden". Immers, bet beeft bem gehinderd, 

 »dat Lessing den genius met de fakkel bij de Grieken en 

 Romeinen zoo hoog verheft ten koste van bet Christendom", 

 en hij maakt zich sterk, » zinnebeelden te kunnen aanwijzen, 

 waaruit blijkt, dat het Evangelie ook in dezen der schoon- 

 heid niet vijandig is". Men bemerkt het, hij is ijverig in 

 de weer, beweegt zich voortdurend op cbristelijk-archaeolo- 

 gisch gebied, en verliest zelfs daar, waar de omstandighe- 

 den hem dwingen, voor korten tijd een zijpad in te slaan, 

 zijn wetenschappelijk doel geen oogenblik uit het oog. Dat 

 is altijd de kracht van Moll geweest. Wel verre van zich 

 tot een bont allerlei te laten voeren, week hij niet licht af 

 van de wetenschappelijke plannen, die hij zich eenmaal had 

 gevormd. Als hij het mozaïekachtig geschrijf van sommigen, 

 nu eens in tijdschriften, dan eens in pamfletten, dan weer 

 in courant-artikelen zag, zeide hij : » Laten ze liever een goed 

 boek schrijven". Welnu, hij heeft er meer geschreven dan 

 één, en wat hij verder leverde, waren, om zoo te zeggen, 

 cartons, die hem bij grootere werken moesten dienen, of 

 stukken, waarin eenig punt, dat daar niet uitvoerig mocht 

 worden behandeld, nader werd uiteengezet. Ik wist, dat hij 

 dit uit beginsel deed, maar het trof mij, dit beginsel reeds 

 uitgedrukt te vinden in een brief van 18 April 1841, toen 

 hij niet meer telde dan negen en twintig jaren. 



Tegen het einde van 1842 schreef hij aan zijn vriend 

 Veth, dien hij, eerst te Breda, later te Franeker, eindelijk 

 te Amsterdam, steeds op de hoogte hield van zijn weten- 

 schappelijken arbeid: » Inmiddels werk ik trouw voort aan 

 mijne geschiedenis van 't kerkelijke leven. Ik hoop welhaast 

 in staat te zijn, om het eerste deel die nadere bewerking te 

 doen ondergaan, die noodig is om 't voor de pers rijp te 

 maken", en den 16den Februari 1844 werd een verblijdend 

 voordeelig contract met den uitgever S. .1. Prins te Amster- 

 dam geteekend. Verblijdend voordeelig! Maar er was heel 



