( 110 ) 



provisatiën als een vruclitbaarmakenden stroom over ons jon- 

 geren uitstortte. En Amsterdam had in de jaren tussclien 

 '50 en '60 ook in ruimeren kring nog zooveel, dat voor 

 jongelieden, die hunne studiën niet tot de eischen van een 

 examen, en hunne opleiding niet tot de grenzen van hun 

 eigen vak beperkten, allerheilzaamst kon wezen. Toen, gelijk 

 later, bracht de Maatschappij van Toonkunst de scheppingen 

 der groote meesters ten gehoore, en gaf Arti et Amicitiae 

 te aanschouwen, wat eigen land op het gebied der schilder- 

 kunst voortreffelijks voortbracht, of wat, op doortocht naar 

 het buitenland, een wijle in de hoofdstad vertoeven mocht. 

 De Hollandsche Maatschappij had nog stampvolle zalen, als 

 onze groote letterkundigen er optraden, en ■ — de profeten- 

 zoon Da Costa, dien men, jong zijnde, moet hebben gehoord, 

 om te weten welk een vormende kracht er in hem was, hield 

 nog zijne geniaal-zonderlinge voordrachten op het Rusland. 



Ziedaar eenige van de opvoedende elementen, die bij den 

 één meer, bij den ander minder, bij sommigen rechtstreeks, 

 bij anderen slechts zijdelings, maar toch bij allen eenigermute, 

 werkten op de vele jongelieden, die in dat bloeitijdperk van 

 Moll's professoraat — hij zelf was gewoon, het als zoodanig 

 aan te duiden — deels als studenten aan het Athenaeum 

 Illustre, deels als alumnen der te Amsterdam gevestigde se- 

 minariën, op zijne collegebanken zaten. Hij was toen in 

 de dagen zijner volle, mannelijke kracht, eene sympathieke 

 persoonlijkheid en een geboren docent. Hoewel volgens zijne 

 aanstelling verplicht, ook onderwijs in de Exegese en de 

 Dogmatiek te geven — aan de eerste wijdde hij twee, aan 

 de laatste vier uren in de week — was toch, gelijk ieder licht 

 begrijpen kan, de Kerkgeschiedenis het vak, waarin hij eigen- 

 lijk leefde. Op het elfuurs-college van Dinsdag, Woensdag, 

 Donderdag en Vrijdag zag men hem eerst recht in zijn ele- 

 ment, en wie hem daar niet heeft gehoord, die heeft Moll 

 niet gehoord. Terwijl ik er over spreek, rijst alles weer voor 

 het oog mijner verbeelding op. Ik zit weer bij hem op de 

 banken. Hij staat weer achter z^ue eenvoudige katheder. 



