( 111 ) 



Rustig sliiat liij het college-heft open, en dicteert, met licht 

 nasaal-gehiid en eigenaardige stembuiging, het korte opschrift 

 eener »01)servatio". Daarna begeeft hij zich tot de langzame 

 lectuur van hetgeen hij aangaande het te behandelen onder- 

 werp heeft opgeteekend. Eenige volzinnen, — en naar aan- 

 leiding van hetgeen daarin is voorgekomen, begint hij vrijuit 

 te spreken. Geldt het een schrijver, hij verhaalt eene karak- 

 teristieke bijzonderheid, zoodat men den man niet licht weer 

 vergeet. Betreft het een merkwaardig boek, hij laat het zien, 

 bespreekt de wetenschappelijke waarde er van, en verzuimt 

 niet, den gemiddelden auctie-prijs te noemen. Loopt het over 

 een historisch feit, hij zet het kort en helder uiteen ; de per- 

 sonen beginnen voor hem te leven; wijl hij ze zelf ziet, doet 

 hij ze ook anderen aanschouwen. Komt hij een onder- 

 werp tegen, dat of nog nooit of slechts gebrekkig is behan- 

 deld, dan blijft hij niet in gebreke, te zeggen : » Een ge- 

 schikt onderwerp voor eene dissertatie, mijne Heeren; hier- 

 over wachten wij nog altijd eene monographie; wie de stof 

 behandelt, zal er genoegen van hebben". Naar gelang van 

 de zaken, die hij bespreekt en geen oogenblik uit het oog 

 verliest, grijpt hij ter verduidelijking of bij wijze van ana- 

 logie nu eens uit de geschiedenis der kunst, dan eens uit de 

 voortbrengselen der literatuur, dan weer uit hetgeen hij in 

 den vreemde gezien heeft. Soms neemt hij aanleiding uit 

 een pas uitgekomen boek, soms uit eene schilderij, die juist is 

 ten toon gesteld, of uit een oratorium, dat ten gehoore zal 

 worden gebracht, maar het blijft zich altijd om zijn onder- 

 werp bewegen en stelt dit te beter in het licht. Komt er 

 eene hoogere bezieling over hem, dan treedt hij onwillekeu- 

 rig een paar schreden zijwaarts, en gaat of met den elleboog 

 op de katheder leunen of geheel vrij daarnaast staan. On- 

 bewust strijkt hij met de vingertoppen over het hooge, edele 

 voorhoofd. Zijne oogen fonkelen. Zijne stem verheft zich. 

 En in warme, altijd waardige taal getuigt hij van hetgeen 

 zijne bewondei'ing heeft opgewekt of zijne verontwaardiging 

 gaande gemaakt. Daarna neemt hij zijne plaats achter de 



