( 147 ) 



van vijf schedels in het anatomisch kabinet te Leiden, welke 

 de bedoelde, betrekkelijk zeldzaam voorkomende afwijking ver- 

 toonen, en de spaarzame mededeeliiigen van anderen omtrent 

 deze zaak leidden Boogaard tot een hernieuwd, nauwkeurig 

 onderzoek dier voorwerpen, welke vroeger reeds door Dr. Bogt- 

 STRA beschreven waren *). De resultaten van het met de uiter- 

 ste zorg en nauwkeurigheid ingestelde onderzoek kwamen in 

 hoofdzaak hierop neder. De indrukking der grondvlakte van 

 den schedel door de wervelkolom wordt niet altijd door het- 

 zelfde pathologisch proces veroorzaakt; alles, wat de stevigheid 

 der beenderen aan de basis van den schedel vermindert, kan 

 haar te voorschijn roepen. Zij komt zoowel bij jeugdige als 

 oudere, zelfs bij hoogbejaarde personen voor. ïïydrocephalus 

 mag wel tot de praedisponeerende momenten gerekend wor- 

 den, doch brengt de afwijking niet noodwendig teweeg, welke 

 ook bij niet hydrocephalische schedels ontstaan kan. Alleen 

 in die gevallen, waarbij de clivus een meer horizontalen stand 

 heeft, kan het gebrek met eenige zekerheid gedurende het le- 

 ven herkend worden. 



Verder heeft Boogaard op statistisch gebied enkele mede- 

 deelingen gedaan, voornamelijk met betrekking tot de militie- 

 statistiek der provinciën Noord-Brabant en Zeeland. Zij, die 

 weten wat statistische arbeid is, begrijpen hoeveel inspanning 

 er voor die weinige bladzijden vereischt is. Het lag geheel 

 in Boogaard's natuur om zich daardoor niet te laten af- 

 schrikken. Met grooter levendigheid dan gewoonlijk kon hij 

 dan wijzen op de na lang cijferen en groepeeren verkregen 

 uitkomsten. 



Tot dit gedeelte van zijn arbeid behooren ook het belang- 

 rijk deel, dat hij gehad heeft in de samenstelling van de eer- 

 ste uito-aaf van den Sterfte-atlas van Nederland, zijn lidmaat- 

 schap van de rijkscommissie tot regeling van den gang en 



*) De schedel met ingedrukte basis, Akademisch proefschrift, Lei- 

 den, 1864. 



10* 



