( 8 ) 



Hoe deze zorgvuldige wordingsgeschiedenis van het micro- 

 scoop ook in hei buitenland door hen, die daartoe het eerste 

 geroepen zijn, hoog gewaardeerd wordt, had ik persoonlijk 

 gelegenheid op te merken, toen ik voor enkele jaren te Lon- 

 den vertoefde en daar de ongeëvenaarde verzameling van een 

 1200-tal microscopen in oogenschouw nam, die door een 

 vermogend liefhebber zijn bijeengebracht en ieder een ver- 

 schillende phase in de geschiedenis van het microscoop ver- 

 tegenwoordigen. Ik was door Harting's tusschenkomst met 

 hem in betrekking gebracht, en vond daar talrijke instru- 

 menten terug, die ik alleen uit de afbeeldingen in Harting's 

 derde deel kende en die ook door hemzelf niet gezien waren, 

 maar naar andere afbeeldingen waren wedergegeven. Micros- 

 copen van MusscHENBROEK en van Culpeper ; microscopen die 

 in vorige eeuwen door de pausen gebruikt en met hunne 

 emblemata voorzien waren, naast de zoodanige van verscheidene 

 voeten lang, die voor gebruik onder water bestemd zijn, d. 

 w. z. om de wanden en den bodem van aquaria mede te 

 doorzoeken, wisselden daar in bonte mengeling met elkander 

 af. En in de rijke boekverzameling over het onderwerp, die 

 ik daar bijeengebracht vond, door den eigenaar van deze on- 

 schatbare collectie — zelf een voortreffelijk kenner van het 

 microscoop en van alles wat daarop betrekking heeft — be- 

 kleedde Harting's //Het Mikroskoop" de eereplaats en werd 

 telkens opgeslagen, wanneer leemten betreurd of nieuwe 

 aanwinsten met vreugde begroet en gerangschikt werden. 



Het laatste deel van Harting's werk, in volgorde het 

 tweede, is, zooals hijzelf in de voorrede erkent, in schijnbaar 

 minder iogischen gedachtengang tusschen het eerste en derde 

 ingeschoven, edoch, met opzet. Daarin vinden wij het eigen- 

 lijk microscopisch onderzoek, het gebruik van het microscoop, 

 uitvoerig geschetst. De inleidende hoofdstukken geven Har- 

 TiNG gelegenheid ons voor te houden, welke eischen aan den- 

 genen te stellen zijn, die zich met microscopisch onderzoek 

 zal bezig houden en welke voorzorgen deze t^dens dat onder- 

 zoek zal hebben in acht te nemen. En dan is het voor 



