( 10 J 



tisehe oefeningen van hen, die zich als studenten met het 

 gebruik van het microscoop willen bekend maken". Maar 

 veel is ook met name in dit deel, sedert het geschreven werd, 

 verouderd en door andere verbeterde methoden vervangen. 

 Ieder, die zich met microscopisch onderzoek in de laatste 

 twintig jaren heeft bezig gehouden, weet hoe die methoden, — 

 de zoogenaamde techniek van het microscopisch onderzoek, — 

 telken jare wijziging en uitbreiding ondergaan, en het is 

 niet te verwonderen, dat een leiddraad, die vóór 25 jaren 

 door Harting werd opgesteld, thans zijne beteekenis als 

 zoodanig grootendeels verloren heeft. Juist op dat gebied 

 worden snelle en dikwyls onverwachte vorderingen gemaakt, 

 die zelfs de handboeken van voor weinige jaren spoedig doen 

 verouderen en reeds aanleiding waren tot het ontstaan van 

 een zelfstandig tijdschrift, dat aan dit technisch gedeelte van 

 het microscopisch onderzoek gewijd is. 



Dat van de Duitsche vertaling na betrekkelijk weinige 

 jaren een tweede uitgaaf noodig was, zal voor Harting 

 voorzeker eene bijzondere voldoening geweest zijn en hem 

 het bewijs geleverd hebben hoezeer de groote ervaring, die 

 hij door geduld en volharding zich met het microscoop ver- 

 worven had, zijnen tijdgenooten te stade kwam. 



Het behoeft wel niet gezegd te worden, dat de inhoud 

 van kleinere opstellen en verhandelingen op het gebied van 

 weefselleer en microscopie, door Harting in het licht ge- 

 geven, in zijn zooeven besproken werk was ingelasclit. Ik 

 mag dus van eene afzonderlijke bespreking daarvan afzien 

 en kan volstaan met eene verwijzing naar de titels, die in 

 de derde afdeeling van de hierbij behoorende bibliographie 

 zijn bijeengebracht. 



Het verdient opmerking, dat na 1861 op dit gebied geen 

 nieuwe bydragen door den zoo werkzamen baanbreker ge- 

 leverd werden. Andere vakkeu hadden zijn ar])eidskracht in 

 beslag genomen. 



