( 12 ) 



Franeker. Harting was daarmede zijn aangewezen werkkring 

 ontnomen, en in de faculteit der Wis- en Natuurkunde aan de 

 Utrechtsche hoogeschool, waarbij hij werd overgeplaatst, was 

 geen vacature te vervullen. Mulder schitterde daar als chemi- 

 cus, Bkrgsma vertegenwoordigde de plantkunde, van Lidtii 

 DE Jeude doceerde zoölogie en had eene schoone dierkundige 

 verzameling bijeengebracht. Harting was dus, wat Donders 

 eenige jaren later bij de medische faculteit zou worden, een 

 hoogleeraar a la suite een docent zonder aangewezen leervak. 



Die toestand moest verre van aangenaam zijn en het was 

 geen verbetering, anders dan naar den schijn, dat hij, die 

 in 1843 als buitengewoon hoogleeraar optrad met de rechten 

 van gewoon hoogleeraar, in 1846 naast die rechten ook de 

 toelage erlangde. Harting zag zich dus genoodzaakt zich te 

 adapteeren naar de toestanden en de leemten, zooals hij 

 ze vond, en moest daarbij nog met groote behoedzaamheid 

 te werk gaan, want alleen die leemten in het onderwijs 

 konden in aanmerking komen, die voortvloeiden uit de niet- 

 bezetting van een bepaald leervak. 



Harting moet zich dus gevoeld hebben als eene species, 

 die onverwacht in vreemde en nieuwe toestanden verplaatst 

 wordt en zich daar alleen kan staande houden door een 

 selectie-proces, hetgeen in zijn geval niet het onverbiddelijke 

 en tevens onbewuste had, dat gewoonlijk voor die processen 

 kenschetsend is, maar waarbij hij wel degelijk genoodzaakt 

 was met vol bewustzijn zelf zoodanige keuze te doen, waar- 

 door zijne eigen neigingen en bekwaamheden met de be- 

 langen van de hoogeschool op de meest harmonische wijze 

 gelijktydig konden worden gediend. 



Het is leerzaam, dat proces te vervolgen in de weinige 

 data, die daarvan zijn tot ons gekomen ; ik bedoel op de 

 Series Lectionum. Van 1844 tot 1848 vinden wij dat 

 Harting in de philosophische faculteit aankondigt : weefsel- 

 leer van planten en dieren, normaal en pathologisch, als- 

 mede capita selecta uit de plantenphysiologie, terwyl wij 

 hem tegelijkertijd ook bij de medische faculteit vermeld 



