( 14 ) 



vijftien jaren geduurd, maar tlians was het oogenblik daar, 

 waarop ÏÏarting's naam voor goed aan de dierkunde zou 

 worden vastgeknoopt. 



Zeker niet met de bedoeling om aan dien naam in die 

 wetenschap een blij venden klank te geven — wat later 

 toch de uitkomst zou blijken ! — maar veeleer om zijnen 

 leerlingen een betrouwbaren gids te verschaffen in den rijken 

 doolhof van feiten, die de natuurlijke historie ook toen reeds 

 aanbood, begon hij in deze jaren met de samenstelling van 

 het tweede werk, dat naast zijn » het Mikroskoop" bovenaan 

 in de rij van de voortbrengselen van zijnen geest behoort 

 gerangschikt te worden. 



Het ligt voor de hand, dat hy voor de dierkundige lessen, 

 die van nu aan regelmatig door hem gegeven \vorden, met 

 de grootste nauwgezetheid de zoölogische litteratuur tot op 

 de allerlaatste jaren doorwerkte, hetgeen aan zijne voor- 

 drachten die hooge mate van grondigheid, gepaard aan 

 actualiteit verleende. 



En wat was natuurlijker, dan dat de aanteekeniugen op 

 dien weg door hem verzameld — een weg, die afweek van 

 de aanvankelijk door hem ingeslagene en die hem op een voor 

 hem geheel nieuw gebied voerde — ten slotte tot één geheel 

 vereenigd, als een Leerboek der Dierkunde aan zijne 

 leerlingen en aan alle beoefenaren der zoölogische wetenschap 

 zou worden aangeboden ? Maar waarlijk, er ligt in dat leer- 

 boek nog meer vóór ons, dan terloops gemaakte aanteeke- 

 niugen tijdens de voorbereiding tot dierkundige colleges ! 

 Er ligt daarin een stuk van Harting's leven, dat ons tevens 

 enkele van de meest sprekende trekken van zijnen geest 

 duidelyk openbaart. In de eerste plaats zyn groote arbeids- 

 kracht. Zien wy dat de voorrede tot het eerste deel van zyn 

 ^Leerboek der Dierkunde in haren geheelen 

 o m V a u g" van Juli 1862 gedagteekend is, zoo moeten wij het 

 bewonderen, dat hij, die daarin niet gaf de vrucht van een ge- 

 heel leven, dat achter hem lag, maar veeleer de oogst, die dage- 

 lyks in verband met zijne lessen door hem verzameld werd, 



