( 31 ) 



»Gii schrijft mi] eene optimistische gezindheid toe, die 

 »niii, heUias, niet toekomt. Ik zeg, helaas, want juist zijn 

 » onwankelbaar optimisme maakte mijn besten vriend Schröder 

 »VAN DKR Kolk zulk een gelukkig en beminnelijk man. Ik 

 i ben veeleer een pes>imist." In dienzelfden brief geeft hij 

 eene karakter-beschrijving van zichzelven, die hier zeer zeker 

 verdient woerffecreven te worden en die het verschil tusschen 

 idealist en optimist, dat wel eens in het spraakgebruik uit 

 het oog verloren wordt, zoo scherp omschrijft. 



Hij zegt dan: 



»^" "^' noemde mij, toen hij mij onlangs bezocht, een 

 » idealist. Ik vertrouw dien naam te verdienen en ik hoop 

 »dat hij en al mijne vrienden ook idealisten zijn, want 

 » zonder idealen, waarvoor men leeft en werkt, houdt de 

 »mensch op mensch te zijn. Een paiird zelfs maakt zich 

 »een ideaal wanneer het den stal ruikt en harder gaat 

 »loopen. Van den beginne des tijds af, waartoe mijne her- 

 »innering teruggaat, was mijn hoofdideaal: » felLv rjui 

 »poterit rerum cognosrere causas^\ En dab ik tot de ver- 

 » wezenlijking daarvan ruimschoots gelegenheid heb gehad, 

 »weet gij. Andere persoonlijke idealen, zooals rijkdom, eer, 

 » macht zijn voor mij nooit idealen geweest. Integendeel, ik 

 » vreesde deze veeleer, omdat zij eene grootere verautwoor- 

 »delijkheid met zich brengen en ik altijd groot respectvoor 

 »den kathegorischen imperativus heb gehad. Gij ziet dus, 

 » waarde vriend, dat ik mijn over het algemeen werkelijk 

 » gelukkig leven niet aan eene optimistische levensbeschou- 

 jwing wijten kan, maar meer aan de afwezigheid van wen- 

 »schen naar dingen, die voor mij weinig begeerenswaardig 

 » schenen, al mogen zij dit ook voor anderen in hooge mate 

 »zijn... maar tevens de bron van veel ongeluk dat hen treft. 

 » Dit belet echter niet, dat ik voor het laatste zeer gevoelig 

 »ben en onder elke domheid en dwaasheid, die daartoe aan- 

 i> leiding geeft, werkelijk mede lijd, omdat mijne levendige 

 » verbeelding de gevolgen voorziet en zoo het cognoscere 

 »caiiüas niet altijd gelukkig maakt. Daardoor wordt miju 



