( 34) 



die van zija jouge jaren af voor de hoogere neigingen van 

 den menschelyken geest persoonlijk iu de bres was getreden 

 en daaraan een groot deel van zijn leven had gewijd, nu 

 ook van alle zijden geëerd en geliefd werd, als een strijder 

 die zich niet alleen in dieust van de wetenschap, maar ook 

 in dienst van de menschheid had aangegord. 



Naast de spreuk, die hij hierboven in een zijner brieven 

 tot zijn lijfspreuk gekozen heeft, mogen wij het Homo sum 

 en wat daarop volgt, in vollen omvang op hem toepassen. 

 En waar zijn beeld in onze herinnering ons voor den geest 

 treedt, als dat van den eerwaardigen grijsaard met de trouwe 

 oogen en met de welluidende stem, daar züllen wij niet 

 vergeten, hoe wij dat oog wel hebben zien bliksemen en hoe 

 wy die stem hebben hooren trillen van verontwaardiging. 



Hem, die van zoovelen onzer de voorganger was op weten- 

 schappelijk terrein, hem hebben wij niet altijd gevolgd waar 

 hij als strijder tegen het verkeerde, ook buiten de weten- 

 schap, optrad. Deels uit gemakzucht, deels uit misplaatste 

 bescheidenheid, deels uit het beginsel, zoo straks door hem 

 gewraakt: »dat men er toch niets aan doen kan." 



Van harte hoop ik, dat er nog iemand opsta die ons 

 Harting hier in zijn volle wapenrusting schildere, eene 

 schildering waartoe zijne brieven, ook die van politieke 

 strekking, alsmede wat door hem in dagbladen in het licht 

 gegeven werd, ruimschoots materiaal zullen aanbieden. Be- 

 drieg ik mij niet, dan zyn door hemzelf ten aanzien van een 

 deel zijner omvangrijke correspondentie reeds maatregelen 

 genomen, die dit gemakkelijk zullen maken. 



Zoodanig beeld van Harting zal misschien, meer nog dan 

 het hierboven door mij ontworpene, kunnen medewerken om 

 dat gedeelte van het Nederlandsche, volk dat niet aan het 

 wachtwoord van eene ecclesia militans gehoorzaamt, te over- 

 tuigen van de noodzakelijkheid eener nauwe aaneensluiting, 

 die thans — tengevolge van halfheid en gemakzucht, beiden 

 door Hartikg zoozeer verfoeid, — dikwijls zoo onvoldoende 

 wordt nagestreefd. 



