( 89 ) 



geringer aantal botsingen der moleculen onderling; de snel- 

 heid der stroomingen daarentegen neemt af, maar daar dit, 

 tot zekere grenzen althans, in mindere mate het geval is, 

 kunnen by bepaalde dichtheden van het gas de verschijnselen 

 van den radiometer optreden. Al die verschijnselen vinden 

 gereedelijk hunne verklaring, wanneer men den gedachten- 

 gang van Mees aanvaart; hij bewijst dit in zijn uitvoerig 

 stuk, door zijne theorie aan al de zoo verschillende en tal- 

 rijke proeven met dea radiometer te toetsen. Het komt mij 

 voor, dat ook Keynolds in zijne latere verhandeling //on the 

 dimenisonal properties of gases" tot de zienswijze van Mees 

 overhelt. In allen gevalle wordt de verklaring, die Mees 

 van de radiometer- verschijnselen heeft gegeven, thans algemeen 

 aangenomen. 



Op de theorie van den radiometer volgden al spoedig de 

 » onderzoekingen over de samendrukbaarheid van water, vol- 

 »gens de methode van Jamin en met behulp van den ma- 

 nometer van Regnault," door Mees in 1879 gepubliceerd. 

 De proeven voor dit onderzoek begonnen reeds in 1876; 

 zij werden voortgezet in de jaren 1880 tot 83, en hebben 

 Mees tot kort voor zijn dood bezig gehouden. Outegeuzeo-- 

 gelijk is het zijn meest belangrijke wetenschappelijke arbeid. 

 Men zou het bijna niet gelooven, dat zulk een onderzoek 

 in de omgeving en met de hulpmiddelen, die ik beschreven 

 heb, tot een goed eiude was te brengen. Met de grootste 

 volharding wist Mees die bezwaren te boven te komen en een 

 onderzoek te leveren, dat een sieraad is van de Nederland- 

 sche literatuur met betrekking tot experimenteele natuur- 

 kunde. 



Met den manometer van Regnault behielp Mkes zich, omdat 

 het laboratorium, zooals na mijne schildering niet te ver- 

 wonderen is, geene gelegenheid aanbood om een open mano- 

 meter op te stellen. Het bleek gelukkig, dat de aanwijzingen 

 van dat instrument geheel betrouwbaar waren. Voor de 

 samendrukbaarheid van water werd eene waarde gevonden, 

 die, na eene later aangebrachte correctie, in hoofdzaak de 



