( 42 ) 



zoo van de kunstvoortbrengselen zelven als van den oor- 

 sprong der grondstof, en van de wijze van bewerking, met 

 de gewenschte mededeelingen aangaande maker, datum, plaats; 

 eindelijk de beoordeeling : historisch, in het licht van het 

 gelijktijdige, aesthetisch, in het licht van het gelijksoor- 

 tige, met bepaling alzoo van de betrekkelijke en de vol- 

 strekte waarde. Jonckbloet's wijze van tentoonstellen ver- 

 gunt een blik op het geheel zonder de deelen, op de deelen 

 zonder het geheel te benevelen. Onzen middeleeuwschen let- 

 ter i^chat geeft hy te aanschouwen als zoodanig, in zijne ge- 

 schiedenis en zijn gehalte ; maar evenzeer in verband en 

 samenhang met het godsdienstig geloof en zedelijk leven 

 der middeleeuwen, als »signe d'un état d'esprit", teeken der 

 tijden van leenstelsel en ridderwezen, dorper- en poorterschap ; 

 voorts in zijn oorspronkelijke, inheemsche, nationale en in 

 zijn ontleende, vreemde bestanddeelen, ter omschrijving van 

 den litterarischen aanleg, de litterarische scheppingskracht 

 onzer natie, en ter bepaling van de plaats, die haar toekomt 

 in de wereldgeschiedenis der letterkunde. 



Wat het eerst, wat het meest te roemen, ik weet het niet. 

 De germanus discipulus van Gervinus en] de Grimms is op 

 zyne beurt de geniale meester; meester in de bewijsvoering: 

 waarin u verrassen beide de externe en interne argumenten, 

 door het scherpzinnige en het voldingende ; de gevolgtrekkin- 

 gen, door het zuivere en bescheidene; de veronderstellingen, 

 door het verklarende en tevens door het dringende, uitnoo- 

 digende althans en lokkende tot verder onderzoek, en in de 

 ware richting; de gissingen, door het vernuftige en het waar- 

 schijnlijke — trouwens door de uitkomst dan ook menigwerf 

 verrassend gerechtvaardigd; de vraagteekens, als evenzoo- 

 veel verstandige blijken van behoefte aan nadere overweging, 

 van het nog brandende van een vraagstuk; de uitroepings- 

 teekens, als evenzooveel vertegenwoordigers van wel ver- 

 diende verwijten. Meester ook in de beoordeeling: Gervinus 

 Geschichte en Hegel's Aesthetik mochten hem hebben ge- 

 leerd het wapen der critiek, in zijne hand weleens een 



