( 76 ) 



terug te vinden. Wat aanstoot kon geven wilden zij weg- 

 nemen, wat tegenstrijdig scheen vereÉFeueu, alle scherpe hoe- 

 ken afronden ; maar zij konden dit alleen door eene wij/e 

 van verklaring te huldigen, die niet beantwoordde aan de 

 eischen die aan lederen philologischen arbeid gesteld mogen 

 worden. Over geleerden als Stour, IIeinuichs, Kühxöi, is 

 vaak een streng vonnis uitgesproken, maar onrechtvaardig 

 was dat vonnis niet, wanneer men maar niet uit het oog 

 verliest dat nog tegenwoordig commentaren verschijnen ea 

 een grooten naam hebben die eigenlijk niet beter zijn dan 

 de hunne. Hunne gebreken zijn bekend genoeg, maar ik 

 moet tot toelicliting toch eeuigc in herinnering brengen. De 

 een verklaarde Hand. 24 : 22 o fprp.is .... fitfoig rei cuegi 

 T% odov door scire cupiens, een ander leerde dat Joh. 5 : 

 24 [iBxa^i^ï]y.s slq rriv ?co7[i> en Joh. 7 : 52 jtQO(p^ri]g èa 

 tr^<S FaXÜMiag oia êyr'ysQtai het perfectum voor het prae- 

 sens en dit voor het futurum stond, wat een beteren zin 

 scheen op te leveren, of wel zij beweerden dat ïva JiXtiQuaO-fl 

 zou beteekenen: zoodat vervuld werd, waardoor de hardheid 

 van verscheidene uitspraken des Nieuwen Testaments werd 

 wego-enomen. 



Geen wonder was het dat een man als G. Hermann, toen 

 hij zulk eene mishandeling der taal ontwaarde, zich niet kon 

 weerhouden dien exegeten eene strenge berisping toe te die- 

 nen. In zijne aanteekeningen op het werk van Vigerus, De 

 praecipuis Graecae dictionis idiotismis, ed. 1813, p. 788, 

 schreef hij: »Tristissima profecto sors obtigit scriptoribus 

 sacris, quorum si audiendi sunt interpretes, nihil inveniri 

 tam absurdum sauaeque rationi contrarium poterit, quod non, 

 si apud hos scriptores reperiatur, recte, immo eleganter dictum 

 sit. Quare diligenter caveant tirones, ne putent, viros spiritu 

 sancto afflatos sprevisse sermonem mortaiium, sed meminerint 

 potius, illam interpretandi rationem quo nonnulli theologo- 

 rum utuntur, nihil esse nisi blasphemiam". En hij stond niet 

 alleen. Dat de exegese een anderen weg moest inslaan be- 

 grepen twee Duitsche geleerden, wier werken nog met eere 



