( 88 ) 



Of dit anderen onaangenaam was, of liij zicli zelven ook 

 benadeelde door zoo te schrijven: dit alles kwam voor hem 

 niet in aanmerking waar het de vraag geld of iets waar 

 was of niet. Daarom kon hij ook, wanneer hij het inzag, 

 erkennen dat hij gedwaald had. In een brief aan zijn 

 vriend, den predikant Vissering, schreef hij : »Gij betoont 

 mij eene belangstelling veel grooter dan ik ooit van iemand 

 heb verlangd. Wanneer anderen van wie ik veel meer dan 

 van u in zienswijze verschil, mij slechts een tiende gedeelte 

 van de welwillendheid hadden betoond die ik van u onder- 

 vond, ik zou nooit zoo scherp zijn geworden." En wat hij 

 was in een vertrouwelijk schrijven, was hij ook in het open- 

 baar. Na de onbillijke recensie, die ik reeds vermeldde, 

 schreef hij in den aanhef zijner antikritiek: »lk begin met 

 de bekentenis dat ik een anderen toon had moeten voeren. 

 Het spijt mij dat ik het niet gedaan heb. Het ware veel 

 beter geweest voor mij zelven die nu een geheel ander meusch 

 schijn te ziju, dan ik werkelijk ben. Het ware veel beter 

 geweest voor de goede en heilige zaak der waarheid, die 

 ik nimmer uit het oog verloren heb. Intusschen zou ik de 

 oogen niet durven opheffen wanneer ik niet, indien het nut- 

 tig en noodig zijn mogt, de redenen kon blootleggen, die 

 mijne verontwaardiging hebben opgewekt en gaande ge- 

 houden." 



Men moest hem goed kennen om hem te waardeeren. 

 De hoogleeraar Geel, die hem meer dan eens een weten- 

 schappelijker werkkring had toegewenscht, bleef tot het laatst 

 toe hem de grootste genegenheid toonen. Met Vissering 

 was hij zeer bevriend en een groot aantal brieven, grooten- 

 deels van wetenschappelijken inhoud, getuigen van het be- 

 lang dat zij in elkanders arbeid stelden. Hoewel Holwerda 

 niet veel van eene nieuwe bijbelvertaling verwachtte, zoo 

 deed hij toch wat hij kon om Vissering in zijn werk be- 

 hulpzaam te zijn, en in de voorrede erkent deze dan ook 

 dankbaar de verplichting welke hij aan Holwerda had. 



