( 108 ) 



dadelijk eeu belangstellend gehoor, dat hem, behoudens de 

 deiningen, waaraan geen predikant geheel kan ontkomen, 

 steeds trouw is gebleven. Ook als catecheet kreeg hij wel- 

 dra veel toeloop, z(ilfs van leerlingen uit de Nederlandsche 

 Hervormde gemeente. Dat hij al spoedig in het Bestuur 

 van het »Nut" werd gekozen, laat zich van zulk een Nuts- 

 man gemakkelijk begrijpen. Overigens zal niemand vreemd 

 vinden, dat liij zich in de meer wetenschappelijke kringen 

 het meest op zijne plaats gevoelde. Zoo bijv. in het Theo- 

 logisch Gezelschap, de maandelijksclie vergaderingen van de 

 ]\[aatschappij der Nederlandsche Letterkunde, en die van de 

 Commissie voor Geschied- en Oudheidkunde; in deze laatste 

 misschien wel het meest. 



Zoo had hij dan te Leiden alles gevonden, wat zijn geest 

 behoefde, alles ook, wat hy, ondanks de vrijzinnige bedoe- 

 ling van de Wet op het Hooger Onderwijs, als Doopsge- 

 zinde durfde hopen, toen zich omstreeks het begin van 1886 

 in zijn gestel verschijnselen voordeden, die hij aan gevatte 

 koude toeschreef en later als aanvallen van asthma be- 

 schouwde, maar die gevolgen van een zich ontwikkelend 

 hartlijden waren. Naarmate de kwaal langer was verborgen 

 gebleven, nam zij schijubaar sneller in hevigheid toe. Zijn 

 kerkeraad verschafte hem tijdelijk rust van het predikwerk, 

 dat hem steeds zwaarder begon te vallen. In Juni vertrok 

 hij op raad van zijn geneesheer naar Neuenahr. Vijf weken 

 later nam hij een sterfgeval in de familie zijner echtgenoote 

 te baat, om eensklaps terug te keeren. Zijn gestel scheen 

 zeer verbeterd, en de eerste maal, dat hij den kansel weer 

 betrad, preekte hij met eene opgewektheid en eene kracht, 

 alsof hij voorgoed was genezen. Doch weldra stortte hij 

 weer in. De benauwdheden werden langduriger, hevio-er. 

 Nauwelijks vertrouwde hij zich meer alleen. Worstelende 

 tegen den dood, bracht hij eenige dagen en nachten in zit- 

 tende houding op zijnen stoel door. Eindelijk bezweek hij 

 na een zeer moeielijken nacht in den vroegen voormiddag 

 van Woensdag, 22 September. 



