( 113 ) 



taal geschreven geestelijk drama" en »De vertoonplaats on- 

 zer oude spelen", drie kleine stukken, die hij onder den 

 algouaeeneii titel van »Aanteekeuingen betreffende de geschie- 

 denis van het geestelijk drama" liet plaatsen in het door 

 zijnen broeder C N. W\brands en Mr. J. N. van Hall 

 geredigeerd tijdschrift »Het Tooneel" *). Had Jonckbloet 

 het laatste der drie maar gelezen ! Hij zou dan niet langer 

 verlegen hebben gestaan met de oude voorstelling van het 

 middeleeuwsch tooneel, waartegen zijn gezond verstand blijk- 

 baar opkwam, maar waarmede hij nochtans geen raad wist ']'), 

 de voorstelling namelijk, dat de »abele spelen" en »sotter- 

 niën" op zolders of bovenkamers werden gespeeld. Waarom? 

 Omdat in sommige oude rekeningen van zulke spelen »op 

 eenen solre" wordt gesproken, en omdat uit een paar van 

 die spelen blijkt, dat de toeschouwers na de vertooning eeue 

 trap moesten afgaan. Die trap of »graet" heeft heel wat te 

 doen gegeven, en menigeen kon niet begrijpen, hoe Hoff- 

 MANN voN Fallersleben had kunnen schreven : »es ist sogar 

 nicht unwahrscheinlich, dass Gloriants Ross selbst mit auf 

 die Bühne kam" §). Hoe toch was dit mogelijk! Een paard 

 met zijn berijder op de bovenkamer van een huis! . . . Het 

 geldt hier alweder het ei van Columbus. Wybrands, gedach- 

 tig aan de eeuwenoude gewoonten, die door onze kermisrei- 

 zigers worden bewaard, vatte de zaak eenvoudig zóó op, dat 

 het publiek, evenals nu nog in de kermistenten, in opklim- 

 mende rijen was gezeten. Wanneer dus op het einde van 

 den »Buskenblaser" en aan het slot van den »Esmoreit" de 

 toeschouwers worden uitgenoodigd, den »graet" af te gaan, 

 dan wordt hun verzocht, niet over de banken naar voren te 

 dringen, om spoediger een uitweg te zoeken, maar ordelijk 



*) Eerste jaargang (Utr. 1878), blz. 109—129. 



•j-) Zie zijne Geschiedenis der Nederlandsche Letterkunde, S^e uitgave, 

 dl. II, blz. 378 V. 



§) üorae Belgicae, pars VI, Eiuleitung, S. xlvii. 



Jaakboek 1886. o 



