i 118 ) 



kelijke bronnen, d. i. uit de Kronieken der abdij en eene 

 menigte andere, vaak zeldzame werken, die de schrijver met 

 volhardende vlijt uit verschillende boekerijen, ook buitenland- 

 sche, heeft bijeengebracht. En als had hij nog niet genoeg 

 geleverd, — in een Aanhangsel bespreekt hij nog uitvoerig 

 de reeds genoemde Kronieken der abdij, en in zes Bijlagen 

 eenige duistere punten, die hij door fijne critiek tot af- 

 doende klaarheid brengt. In één woord, Wybrands' verhan- 

 deling over het geestelijk drama hier te lande moge van 

 alles, wat hij geschreven heeft, het meest verrassende wezen, 

 zijn werk over de abdij Bloemhof te Wittewierum is wel 

 het meest geleerde. 



Na de bespreking van dezen uitvoerigen arbeid kan de 

 vermelding van een paar kleine bijdragen op het gebied van 

 het kloosterleven slechts » pro memorie" geschieden. Zooda- 

 nige zijn »De doodenrollen en de roldragers bij de religieuzen 

 in de middeleeuwen" *) en »Een onuitgegeven sermoen van 

 Johannes Brugman" f). Doch zij zijn van te weinig belang, 

 om afzonderlijk te worden behandeld. Ik neem hiermede dus 

 afscheid van zijne geschriften, voor zooverre deze zich op 

 middeleeuwsch gebied bewegen, en vestig nog eenige oogen- 

 blikken uwe aandacht op een paar opstellen, waarin hij ge- 

 toond heeft — wat trouwens niet te verwonderen valt, wijl 

 het veel gemakkelijker is — ook over na-reformatorische 

 onderwerpen te kunnen schrijven. 



Het eerste opstel van deze soort is getiteld > Overgang 

 tot het Jodendom". Men kan het vinden in deel III der 

 » Studiën en Bijdragen" van Moll en De Hoop Scheffeu §). 



*) In de Studiën en Bijdragen, dl. IV (Amst. 1880), 308—317. 



f) In het Archief voor Nederlandsche Kerkgeschiedenis, dl. I ('s-Grav. 

 1885), blz. 208— 228. Dit sermoen werd eigenlijk niet in een klooster, 

 maar in het Eraterhuis te Deventer gehouden. Reeds vroeger had 

 WïBRANDS een dergelijk onderwerp liehandeld in de Studiën en Bijdra- 

 gen, dl. IV, blz. 438—464. 



\) Blz. 455—475. 



