( 6 ) 



werp: »de gevoelens der ouden over het zien en de kleuren," 

 ongeveer aldus mede : de neiging die ik reeds vroegtijdig voor 

 de natuurwetenschap koesterde, hoewel mij die toen nog vol- 

 komen vreemd was, had ten gevolge, dat ik gedurende mijne 

 letterkundige studiën de aandacht vooral bepaalde bij de gevoe- 

 lens der ouden omtrent onderwerpen die tot dat gebied behooren, 

 en daarbij gebruikte ik veelvuldig Goethe als leidsman. Diens 

 »Farbenlehre" vervulde hem, gelyk hij getuigt, met bewon- 

 dering, zoowel voor de zinrijke, scherpzinnige en bezielende 

 verklaringen der oude wijsgeeren als voor de helderheid en 

 de warmte waarmede Goethe ze wist te vertolken. Die ver- 

 klaringen hadden hem ook steeds bevredigd en nooit den 

 geringsten twijfel bij hem opgewekt. Maar nu komt hij in 

 aanraking met de van zoo geheel andere beginselen uitgaande 

 beschouwing waarop de hedendaagsche natuurwetenschap rust ! 

 Met levendige kleuren schildert hi] ons zijn verbazing, zijn 

 strijd ; hij vreest Goethe onrecht aan te doen en bestudeert 

 nog eenmaal de »Farbenlehre", bepaaldelijk het gedeelte aan 

 de bestrijding van Newton gewijd, met den wensch om den 

 geliefden dichter boven den mathematicus gelijk te kunnen ge- 

 ven. Maar meer en meer vallen hem de schillen van de oogen, 

 en hij moet eindelijk tot de erkenning komen, dat de groote 

 Goethe »ille omnium poetarum doctissimus," van hetgeen 

 hij verwierp en zoo heftig bestreed, kort en goed niets be- 

 greep. De onderstelling, dat deze ervaring zijne waardeering 

 van de oudheid aanmerkelijk heeft doen dalen en in de 

 plaats daarvan bij hem iets heeft gekweekt, dat zweemt 

 naar hetgeen Dubois Reymond en Mulder Americanisme 

 noemden, is volstrekt niet ongerijmd. Maar tevens kan men 

 niet nalaten het te betreuren, dat die tegenstelling op v. B. 

 niet eene andere uitwerking heeft gehad. Dat Goethe den 

 strijd tegen Newton heeft durven aanbinden en dat er nog 

 altijd, zelfs onder de hoogst ontwikkelden, zijn die zich aan 

 de zijde van den dichter scharen, zich inbeeldende, dat deze 

 eene hoogere soort van natuurwetenschap vertegenwoordigt, 

 is een voor de kennis van de natuurkundige methode en van 



