( 59 ) 



dezen kring een der oudste en vertrouwdste vrienden van 

 den overledene was. Bereidwillig gaf ik aan de roepstem 

 van het Bestuur gehoor ; ik zou gemeend hebben te kort te 

 doen aan de vriendschap, indien ik bezwaar had gemaakt. 

 Ik heb zelfs den tijd niet genomen om te overleggen, of ik 

 my wel naar behooreu zou kunnen kwijten van den plicht, 

 dien ik aanvaardde. Nu het echter op het vervullen aan- 

 komt, ondervind ik dat ik op mij heb genomen wat my 

 waarlijk te zwaar valt. Het veld, waarop van den Bergh 

 in zijn lange leven werkzaam is geweest, strekt zich veel 

 verder uit dan het gebied, waartoe ik mij bepaal. Hy was 

 geschiedkundige, ongetwijfeld, maar ook taalkundige, en zelfs 

 taalkundige vooral en bij voorkeur. De omstandigheden heb- 

 ben hem later naar de studie der geschiedenis en naar het 

 archivarisschap gedreven, maar zoo lang hij zijn eigen aan- 

 drift mocht volgen, beoefende hij voornamelijk de taal en 

 letterkunde van ons volk en van de aanverwante volken, en 

 hun geschiedenis alleen als een hulpwetenschap van deze. 

 Hoe meer ik zijn leven en streven heb nagegaan, hoe dui- 

 delijker mij dit geworden is, en hoe duidelijker het my te- 

 vens is geworden, dat ik uit dien hoofde aan zijn weten- 

 schappelijke verdiensten slechts onvolledig recht kan doen. 

 Het oordeel van meer bevoegden, door mij ingewonnen, zal 

 mij dus füoeten steunen waar ik op mijn eigen inzicht niet 

 vertrouwen mocht. 



Toen ik van den Bergh leerde kennen was hij reeds een 

 man van jaren, de schrijver van geroemde werken, een ge- 

 leerde tegen wien ik opzag. Wij waren te gelijk tot leeraars 

 aan het Gymnasium te Leiden aangesteld, hij voor de Ne- 

 derlandsche taal en letterkunde, ik vooi" de geschiedenis en 

 de geografie. Het heugt mij nog, hoe geheel anders ik hem 

 bij onze eerste ontmoeting vond dan ik hem mij had voor 

 gesteld. Iemand van zooveel geleerdheid, van zooveel ervaring 

 en gezag, had ik gedacht, zou mij eerstbegiunende ontzag 

 inboezemen en verlegen maken. Maar niets daarvan. Na ons 

 eershe gesprek dacht ik niet meer aan ontzag noch aan ver- 



