( 68 ) 



Volgens don jeugdigen schrijver is de taal van een volk 

 niet te scheiden van zijn geschiedenis in den uitgebreidsten 

 zin van het woord. » De taal van een volk (zegt hij) vormt 

 zich door en naar zijn godsdienst-, zeden en gebruiken, en 

 is met dezelve zoo nauw verweven, dat zij alleenlijk uit 

 eikanderen nauwkeurig en juist kunnen verklaard worden. 

 Men moet dus om taalkundige te zijn ook tevens in de 

 kennis van al hetgeen een volk kenmerkt en in de ge- 

 schiedenis van zijn eigenaardigheden ervaren zijn". De hei- 

 densche godsdienst, die oorspronkelijk aan het volk eigen 

 was, heeft in dit opzicht een hoogere beteekenis dan de 

 christel^ke, die later van den vreemdeling werd overgeno- 

 men. Het christendom met zijn overleveringen van heiligen 

 en martelaren heeft zeker het heidendom met zijn fabelleer 

 verdrongen, »doch deze overlevering was niet met de taal 

 en de grondvoorstellingen des volks geboren, niet met zijn 

 kinderlijke denkbeelden verweven; zij stelde een vreemd 

 tafereel voor oogen en meldde de namen en bedrijven der 

 vaderen niet. Daarom hechtte zich ook nog lang de ziel 

 des volks b^ voorkeur aan de voorouderlijke overleveringen 

 van molikken, elfen, kabouters en diergelijke, en 

 eerst langzamerhand maakten deze voor vreemde indrukken 

 plaats". De taalkundige, die de Germaansche en inzonder- 

 heid de Noorsche godenleer versmaadt, berooft zich dus 

 moedwillig van een der middelen om in het wezen der 

 volkstaal in te dringen. Even onberaden handelt hij, die, 

 in den waan dat hij aan de eigeulijk gezegde letterkunde 

 genoeg heeft, nalaat kennis te nemen van de volksverhalen 

 en oude liederen, waarin de geest van het voorgeslacht zich 

 afspiegelt. — Evenzoo staat de latere schrijftaal in belangrijk- 

 heid achter b^ de tongvallen, die zij meer en meer vervangt. 

 Het was natuurlek, maar het is daarom niet minder te be- 

 treuren, »dat de schrijvers en inzonderheid de dichters, of- 

 schoon uit verschillende provinciën gesproten, zich meer naar 

 de eens aangenomen schrijftaal dan naar hun eigen tongval 

 voegden. Vele toonen en uitgangen werden deswegeus wei- 



