( ^0 ) 



van een grootsch geheel, waarin alle passen, waarin geen 

 van hen ontbreken mocht. Te zamen zijn zij bestemd om 

 het volksleven van den voortijd in ai zijn openbaringen te 

 ontsluieren, tot juist begrip der taal, die de uitdrukking is 

 van alles in alles. In die velerhande geschriften hebben 

 wg dus de cartons te erkennen, die hadden moeten dienen 

 tot het stoffeeren eener schilderij, waarvan de Bespiege- 

 lingen ons vooraf de schets hebbeu geleverd: een schil- 

 derij te groot en te grootsch evenwel voor de krachten van 

 hem die ze ontwierp. Ook hier meen ik den dichter terug 

 te vinden, wien de kunst ontbrak om wat zijn geest zich 

 verbeeldde te verwezenlijken. Niettemin is de dichterlijke 

 anleg heilrijk in de gevolgen geweest ; hij heeft aan de 

 latere werkzaamheid richting en doel gesteld. 



De invloed van Bilüerüuk is bij dit alles niet te misken- 

 nen. Van den Bergh ontveinst dit ook geenszins, integen- 

 deel hij roemt er in, een leerling van Bilderdijk te wezen. 

 »De diepe inzage f zegt hij) en de echt wijsgeerige zin van 

 dien schrijver hebben mij overal verlicht en menigwerf van 

 een dwaalweg teruggebracht". Helaas, de groote man over- 

 leed juist in de dagen toen het boek van zijn leerling het 

 licht zag. De voorrede was van den 28®''^° November ge- 

 dagteekend en Bilderdijk stierf den IS''^^" December. Zoo 

 mocht de schrijver van hem, wiens oordeel hij op den hoog- 

 sten prijs zou hebben gesteld, geen woord van aanmoediging 

 vernemen. Maar de vrienden van den doode heetten hem 

 gaarne welkom in hun krincr. Tijdeman toonde zich met 

 het boek en met den schrijver, die het hem kwam aanbie- 

 den, hoogelijk ingenomen en is hem van stonde af de hulp- 

 vaardige vriend geworden, dien hij zich steeds is blijven 

 betoonen. Hamaker, dien hij niet had aangetrofifen, be- 

 tuigde hem schriftelijk (in een brief door van den Bergh 

 zorgvuldig bewaard), dat het hem bijzonder aangenaam was 

 in den sclirijver der Bespiegelingen » iemand te leeren 

 kennen, die, met een uitgebreide en veelsoortige kennis toe- 

 gerust, in het onderzoek der taal historisch en naar eigen 



