( ÖO ) 



het te wijten is, dat die belofte niet werd nagekomen. 

 Geenszins aan verflauwden ijver bij den tijdelijken beambte. 



Het tegendeel bewijst de doorwrochte verhandeling over 

 de Ba Ij uwen, waarmee hij het tijdschrift verrijkte, door 

 Bakhuizen in samenwerking met zijn hoofdambtenaren in 

 1857, onder den titel van Het Nederlandsche Rijks- 

 archief, opgericht. Om haar te schrijven was eenjaren- 

 lange studie in de Crimineele Papieren van het Hof van 

 noode, gepaard aan een vooraf vergaderde kennis van de 

 toestanden der toenmalige maatschappij, gelijk slechts wei- 

 nigen die bezaten. Misschien is het niet overdreven als ik 

 beweer, dat niemand dan van den Bergh haar had kunnen 

 schrijven. Zij zal ook niet licht verouderen, niet licht door 

 iets voortrefi'elijkers verdrongen worden. Zij ontsluiert voor 

 ons oog, evenwel met gepaste bescheidenheid, de geheimen 

 der oude politie en crimineele rechtspleging, en toont ons 

 in sterk sprekende voorbeelden den dikwerf schadelijken in- 

 vloed, dien deze op het maatschappelijke leven en op de 

 zeden des volks uitoefenden. Wat de Witte van Citters 

 met zijn boek over de Correspondentie n voor onze 

 kennis van den regentenstand gedaan heeft, doet zij op 

 uitnemende wijze voor onze kennis van de magistratuur 

 tijdens de Republiek. Van zijn werkzaamheid in de ar- 

 chieven van het Hof heeft zich van den Bergh met deze 

 verhandeling een duurzaam gedenkteeken gesticht. 



Evenwel, met hoeveel lust en ijver hij aan de hem opgelegde 

 taak mocht arbeiden, het waren andere gedeelten van het Ar- 

 chief die hem het meest aantrokken. De toestand des lands en 

 der maatschappij in de vroegste tijden, de taal, de zeden, 

 gebruiken, begrippen der voorouders : dat alles had hij van 

 zijn jeugd af met voorliefde beoefend. Thans te midden 

 der bescheiden geplaatst, die de herinnering daaraan bewaar- 

 den, moest hij wel onwillekeurig naar deze gedurig den 

 blik richten en de hand uitstrekken. Het duurde niet lang, 

 of wat zijn hart begeerde werd hem als plicht opgelegd. 



De Koninklijke Akademie was niet achterlijk geweest in 



