( 94 ) 



boven uitgebreidheid de voorkeur bad gegeven. Wi], die 

 anders oordeelen en anders handelen, mogen toch ook de 

 oogen niet sluiten voor de voordeelen zijner methode. Dat 

 het streven naar het volmaakte het tot stand brengen van 

 het noodige vaak verhindert, is maar al te waar. Het 

 noodige oorkondenboek is door van den Bergh verschaft; 

 waar is het volmaakte te zoeken, dat Bakhuizen had kun- 

 nen leveren? 



Dat deze uitgaaf van het Oorkondenboek het be- 

 langrijkste is wat onze vriend, sedert hij aan het Rijks- 

 archief geplaatst werd, ten nutte der wetenschap heeft uit- 

 gericht, spreekt van zelf. Hij kon daarmee ook waarlijk 

 volstaan. Toch heeft hij ons nog menige bijdrage geschon- 

 ken, aan den schat, dien hij beheerde, ontleend. Zoo heeft 

 hij, om slechts het voornaamste te noemen, in deze ver- 

 gadering over het dominiaal tiendrecht en over de oudste 

 landsrechten en stadskeuren gehandeld. In de Gids, in 

 Themis, in Nijhoff's Bijdragen plaatste hij buitendien op- 

 stellen over allerlei onderwerpen. Hij had een vlugge pen 

 en stelde gaarne de uitkomst zijner onderzoekingen of over- 

 denkingen te schrift, en ging er dan allicht toe over om 

 ze ook te laten drukken. Zoo gaf hij nog afzonderlijk 

 'sGravenhaagsche Bijzonderheden en Nijmeeg- 

 sche Byzonder heden uit. Waarlijk, wat hem niet te 

 veel was om op te stellen, wordt mij te veel om op te 

 sommen. Elk stuk op zich zelf is van geen groot belang : 

 alle te zamen zouden toereikend wezen om zonder meer den 

 ffoeden naam van een auteur te vestigen. 



Van zijn bedrijvigheid als hoofd van ons Archiefwezen 

 zal ik U geen tafereel ophangen. Ik ben daarover zelf 

 slechts gebrekkig ingelicht. Zoo veel weet ik echter, dat 

 hij in die betrekking geweest is, wat de omstandigheden 

 meebrachten, een onderhouder en geen schepper. Zijn voor- 

 ganger had een nieuwe inrichting geschapen naar eigen 

 geniaal inzicht. Deze naar eigen inzicht thans reeds te 

 herscheppen zou overmoedig zijn geweest, en zoo was van 



