( 19 ) 



»elk trompet-geluid? Zou dus een vermindering en inkrim- 

 »ping van bezigheden ten slotte niet blyken alleen een ver- 

 »andering van bezigheden te zijn?" 



De geschiedenis heeft geen waarde zoo wij haar beteekenis 

 niet doorgronden en ons daarnaar niet gedragen. Scheffer's 

 leven is rijk aan lessen; voor de regeering zoowel als voor 

 privaat-personen. 



Door bekwaamheid en ijver werd Scheiter tot handelen 

 gedreven en de regeering trok er partij van. Maar de ambitie 

 overschreed de grenzen van een menschelijk vermogen en de 

 natuur wreekte zich, tot schade voor de wetenschap en de 

 maatschappij, tot een ramp voor dierbare betrekkingen. 



In Februari 1880 werd Scheffer ziek. Koortsen verzwakten 

 hem en tegen het einde dier maand bleek het dat hij door eene 

 acute leverontsteking was aangedaan. Van een verblijf in de 

 hoogere, koele bergstreken hoopte men nog eenig heil. De zieke 

 reisde daarom, met zijne echtgenoot en zijn oudste, achtjarig 

 dochtertje (in Juli 1870 huwde Scheffer met mejuffrouw 

 M. Michielsen, die hem zes kinderen, alle meisjes, schonk, 

 waarvan het jongste, in het laatste jaar voortdurend sukkelde 

 en een paar maanden na den vader overleed) naar Rarahan, 

 nabij Tjibodas, doch bracht het niet verder dan tot het daar 

 in de buurt gelegen gezondheids-etablissement Sindanglaja, 

 omdat hij hier, onder 't, zoo noodig, gestadig geneeskundig 

 toezicht blijven kon. 



Na nog weinige dagen lijdens, gaf de trouwe en hartelijk 

 geliefde echtgenoot en vader, de onvergetelijke vriend, de on- 

 vermoeide dienaar van het land en de wetenschap, den 9"^^" 

 Maart 1880 den geest, en werd zijn stoffelijk overschot reeds 

 den daaropvolgenden dag aan den schoot der aarde toever- 

 trouwd. 



De diep verslagen weduwe plaatste op het graf een een- 

 voudig gedenkteeken en plantte daaromheen eenige lievelings- 

 planten en bloemen van den overledene. 



2* 



