( 49 ) 



verdragelijk zijn van een afstand van wat door het goed en 

 bloed der vaderen was gewonnen, zelfs al waren de daar- 

 mede verbonden voordeelen veel grooter en zekerder sreweest, 

 dan zij in werkelijkbeid waren. De Jonge greep naar de 

 pen en schetste in woorden gloeiende van vaderlandsliefde 

 »den oorsprong van de Nederlandsche bezittingen ter kiist- 

 van Guinea", zooals hem dien de oorspronkelijke stukken in 

 het Archief hadden doen kennen. Behoef ik het te zeggen 

 dat zijne conclusie tegen den afstand gericht was? dat hij 

 dien ontraadde met al de kracht die in hem was ? Maar zijne 

 welsprekende stem werd niet gehoord ; bij het traktaat met 

 Engeland van 2 Nov. 1871 werd het offer gebracht, dat 

 slechts aan weinigen zwaar viel, en waarvoor de vrijheid ge- 

 kocht werd tot onbelemmerde uitbreiding van ons gezag op 

 Sumatra en tot tuchtiging van den overmoed der Atjehers. 

 Heeft DE Jonge in die zaak wel geoordeeld? Heeft hij niet 

 meer gehoord naar de stem van het hart, dan naar de uit- 

 spraak van het verstand? Het is in deze levensschets de 

 plaats niet om deze vraag te beantwoorden. Ik stond in 

 1871 niet aan zijne zijde; maar zeker is het dat de twee 

 bloedige oorlogen, die middellijk of onmiddellijk uit dat 

 traktaat zijn voortgevloeid, de oorlog der Engelschen met 

 Asjanti en die van Nederland met Atjeh, over de wijsheid 

 en tijdigheid van den maatregel vrij wat hebben te denken 

 gegeven. 



Kort nadat het traktaat was gesloten, ontving de Jonge 

 van den Minister van Buitenlandsche Zaken eene opdracht, 

 die hem meer voldoening moest schenken dan het ijdel pro- 

 test tegen hetgeen reeds bij de Regeering en de meerderheid 

 der Vertegenwoordiging een parti pris was. Het was voor 

 hem een genoegen, dat althans in een andere aangelegen- 

 heid het Nederlandsch Gouvernement genoeg public spirit 

 had getoond, om zich te verzekeren van het bezit eeniger 

 overblijfselen, die van een der roemrijkste tochten onzer va- 

 deren getuigden. De Noorweegsche scheepsgezagvoerder 

 Elling Carlsen had in September 1871 de plaats op Nova 

 Jaaeboek 1880. 4 



