LXXXI 



toestand weder op te wekken en tot eene snel voortschrijdende 

 bewegino; in staat te stellen, bleek zeer veel minder dan een 

 lionderdbillioenste millio-ram te bedragen, en naderde dus de 

 grenzen, die, langs matbematisch-pliysisclien weg, voor het 

 gewicht eener enkele molecule zuurstof gevonden waren. 

 Eene reeks van 18, voor een deel nieuwe, gevolgtrekkingen 

 sproten uit het onderzoek voort en werden opgenomen in 

 het Proces- Verbaal der zitting van 28 Mei 1881. 



Eene tweede mededeeling van denzelfden betrof de ontdek- 

 king van een groen gekleui'd Bacterium. door den Spreker 

 B. chlorinum geheeten, en het verrassende verschijnsel, dat de 

 ontzaglijk geringe hoeveelheid zuurstof, door één of eenige 

 weinio-e individuen dezer soort onder den invloed van het 

 zonlicht uitgescheiden, voldoende bleek om groote hoeveel- 

 heden Spirillen uit den bewegingloozen toestand weder in den 

 bewegelijken te doen overgaan. Eene hieruit voortvloeiende 

 gevolgtrekking was al verder deze: dat Spirillen veel gevoe- 

 liger zijn voor zuurstof dan Bacterium Termo, waarvan in 

 de vorige mededeeling sprake was. Het hier in saamgedron- 

 gen vorm medegedeelde wordt, uitvoeriger toegelicht, gevon- 

 den in het Proces-Verbaal der zitting van 29 October 1881. 

 Eene derde mededeeling van den Heer Engelmann had tot 

 onderwerp: »De uitscheiding van zuurstof door plantencellen 

 in het microspectrum." Met een naar zijne eigen voorschrif- 

 ten door den Heer Zeiss vervaardigden microspectraaltoestel, 

 trachtte Spreker allereerst de relatieve grootte der zuurstof- 

 ontwikkeling van groene cellen in verschillende gedeelten van 

 het spectrum te onderzoeken. Daartoe boden zich twee me- 

 thoden aan, door den Spreker die der » gelijktijdige" en der 

 » achtereenvolgende" waarneming geheeten. Beiden werden 

 toegepast, en als objecten ter waarneming gebruik gemaakt 

 van bacteriën, in de onmiddellijke nabijheid van Draadwieren, 

 Oscillarieeën of Diatomaceeën. De proeven leerden dat de 

 roode, en niet de gele^ stralen van het spectrum de grootste 

 assimilatorische werking hebben, of m. a. w. dat bij eene, 

 van nul af klimmende, lichtsterkte de beweging der in de 

 Jaaebojsk. 1882. F 



