( 19 ) 



en pharmacie — zoowel voor medici als voor pharma- 

 ceuten — de natuurlijke geschiedenis, de dierkunde, en de 

 vergelijkende ontleedkunde te doceeren. De leerling en vroe- 

 gere assistent van J. H. van Swinden : de Physicus Voute, 

 naast physica, astronomie en mathesis : philosophie, psycholo- 

 gie en logica. Slechts die colleges, die ook voor aanstaande 

 apothekers bestemd waren, werden » vernacula lingua" gehou- 

 den; de overige waren Latijnsche dictaat-colleges. Wel was 

 vooruitgang niet te miskennen, wel begonnen de vroeger bijna 

 geheel ineengegroeide medische en natuurphilosophische facul- 

 teiten meer en meer naar zelfstandigheid te streven, en het 

 langzame maar zekere proces der » differentiatie" was reeds 

 duidel^k aangevangen. Maar al mocht de Directeur der As- 

 sociatie-Cassa, Dr. Jakob van Geuns, bij de vergelijking van 

 zijn studententijd te utrecht (1786 — 1794) met dien van zijn 

 zoon, kunnen getuigen, dat de tijd niet stilstond, hoe onvol- 

 doende moest toch nog het propaedeutisch onderwijs in de ge- 

 neeskunde aan het Amsterdamsch Athenaeum en trouwens 

 aan alle Universiteiten in Nederland in 1825 en 1820 heeten, 

 als men den eenigen waren maatstaf aanlegde: de behoefte 

 van den aanstaanden medicus aan grondig onderwijs en ge- 

 legenheid tot zelfstandige oefening op het uitgebreide gebied 

 vooral der verklarende natuurwetenschappen! 



Nergens wellicht meer dan bij de opleiding en vorming van 

 den medicus, is een zeker evenwicht tusschen studium generale 

 en studium speciale onmisbaar. De medicus moet mensch en 

 natuuronderzoeker tevens zijn. Mensch in den meest uitgebreiden 

 zin van het woord, om zich in alle klassen der maatschappij 

 met evenveel gemak te kunnen bewegen, mensch om de dui- 

 zend uitingen van 's menschen geest en hart naar waarde te 

 kunnen schatten. Natuuronderzoeker, om de verschijnselen van 

 het zieke leven zoo te kunnen waarnemen en ontleden, dat hij 

 zich daar tegenover noch oppermachtig nog machteloos waant. 

 In de opleiding der meeste medici onzer dagen dringt, helaas ! 

 het studium speciale het studium generale meer en meer op 

 den achtergrond. Maar mag men, als men terecht over die 



