( 30 ) 



in de Haarlemmermeerquestie. Haarlemmermeerquestie ? Neen, 

 Haarlemmermeerstrijd ! Want een felle en verwoede strgd was 

 uit de vraag geboren, of de droogmaking van de Haarlem- 

 mermeer, waartoe 's Lands Regering in 1837 de eerste voor- 

 bereidende maatregelen nam, voor de gezondheid der naburige 

 inwoners en arbeiders al of niet scliadelijk moest heeteu. Steu- 

 nende op de scheikundige zamenstelling der moeraslucht en 

 van den moerasbodem, had Dr. G. J. Pool, een man van wien 

 VAN Geuns zelf later zou getuigen, dat hij voor de genees- 

 kunde van de toepassing der natuurwetenschappen het uitslui- 

 tend heil wachtte, die vraag met een kloekmoedig »Neen" beant- 

 woord, en in het begin van 1838 een » Geruststellend woord 

 aan zijn landgenooten" in het licht gezonden. Onze van 

 Geuns, wiens degelijke en veelzijdige ontwikkeling tegen het on- 

 doordacht en overijld toepassen der resultaten van het physisch 

 en scheikundig onderzoek op de geneeskunde in verzet kwam, en 

 die van eene vroegr^pe vereeniging der natuurwetenschappen 

 en der geneeskunde niets dan wanstaltige en niet levens- 

 vatbare vruchten vreesde, had het » Geruststellend woord" in 

 Heijes » Wenken en meeningen" aan eene scherpe maar 

 humane kritiek onderworpen. Hij toonde aan, dat Pool 

 noch het recht had om het bestaan van eene bijzondere 

 smetstof: het zoogenaamd moerasgif, te ontkennen, noch het 

 recht om de schadelijke gevolgen van moeras-uitwasemin- 

 gen aan scheikundige gasvormige verbindingen : zooals CO^ 

 enz. toeteschrijveu, noch eindelijk het recht, om de voorge- 

 nomene demping als onschadelijk voor de gezondheid der 

 omliggende bevolking voortestellen. Pool vatte op die kritiek 

 onmiddellijk vlam, en antwoordde in de dagbladen met eene 

 scherpe antikritiek, die later als afzonderlijke //Toelichting" 

 in druk verscheen. Van die toehchting kan men met Ham- 

 let zeggen: »words, words, words". Maar welke woorden, 

 welke verdachtmaking ! Hoe gunstig steekt daartegenover de 

 kalme en bezadigde toon van van Geuns' verweerschrift af I 

 Dit verweerschrift //Natuur- en Geneeskundige beschouwingen 

 over moerassen en moeras-ziekten", te Amsterdam bij Joij. 



