( 66 ) 



aan onzen Goudsmit. Tijdgenoot, vriend en collega van mijn 

 ouderen, thans ook reeds overleden broeder, ontving hij mij 

 met al die goedhartigheid en dienstvaardigheid, die hem zoo- 

 zeer eigen waren. Zjjn naam was destijds reeds gi'oot als 

 rechtsgeleerde, advokaat en docent. Was het wonder, dat ik 

 tot hem kwam met schroom en bedeesdheid? Hoe spoedig 

 wist hij die te doen plaats maken voor dien echt vertrou- 

 welijken toon, die, waar hy den omgang tusschen ouderen 

 en jongeren effent, niets tekort doet aan den eerbied, die 

 dezen aan genen verschuldigd zijn. Hij, die 12 a 13 jaren 

 tot Leidens akademieburgers had behoord en die daarna als 

 docent onder studenten was blijven verkeeren, wist, wat niet 

 alle geleerde, zelfs niet alle hooggeleerde, heeren weten, wat 

 een student is, wat men aan hem heeft, wat hem past en 

 wat hem toekomt. 



In het laatste jaar van mijn akademischen leeftijd, den 

 cursus 1850 — 1^51, genoot ik zelf onderwijs b^ Goudsmit 

 in het Nederlandscli privaat recht, maar reeds drie jaren te 

 voren had hij mij toegelaten van tijd tot tijd als vriend zijn 

 huis te bezoeken, en, dit mag ik naar waarheid getuigen, 

 ook in die jaren, toen ik bij hem niet kwam om te leeren, 

 verliet ik hem nooit zonder iets, ja zonder veel geleerd te 

 hebben. 



Men kan van juristen nu juist niet zeggen, zooals van dich- 

 ters, dat zij geboren, niet gemaakt worden. 



Het recht is de wetenschap, die zich hoofdzakelijk bezig 

 houdt met de regeling der betrekkingen, die de maatschap- 

 pelijke samenleving doet ontstaan tusschen bijzondere perso- 

 nen onderling en tusschen bijzondere personen en den staat 

 met zijne organieke onderdeden : wijsgeerig, hoe die regeling 

 behoort te zijn, historisch, hoe zij geworden is wat zij is, 

 praktisch, hoe wat is, verklaard uit wat behoort te zijn en 

 wat geweest is, moet worden opgevat, verstaan en toegepast. 



Die veelomvattende wetenschap, waarvan de te verwerken stof 

 in eiken beschaafden staat bij den dag in omvang toeneemt, 

 eischt in ieder, die haar met vrucht wil beoefenen, eene ernstige 



