( 78 ) 



» mogen, deze zijne heerschappij te temperen door menig- 

 »vuldige behoedmiddelen en waarborgen, waardoor de dos, 

 » dienstbaar gemaakt aan de huiselijke zamenleving, tegen 

 » wanbeheer en geldverspilling werd gevrijwaard. Niemand 

 » onzer zal van ons standpunt prijzen, veel minder wenschen 

 » nagevolgd te zien een aristocratisch, anti-oeconomisch stelsel 

 » van erfregt, waardoor de heilige en teedere banden des bloeds 

 »aan staatkundige doeleinden worden opgeofferd, maar wat 

 » onze aandacht wekt, het is aan de eeue zijde de consequente 

 » toepassing, aan de andere zijde de kunstvaardigheid, waar- 

 »mede zij, toen allengskens zeden, begrippen en staatsinstel- 

 » lingen zich wijzigden, dat harde stelsel naar gelang van de 

 » behoeften vermogten te kneden, te buigen en te plooijen, 

 » zonder door plotselinge ommekeer de volks meening te schok- 

 »ken of den eerbied voor het overgeleverde te ondermijnen. 

 »Niet thans meer kan er sprake zijn van een contracten- 

 » systeem, waarbij dikwijls de vorm den wil onderdrukt, maar 

 »wie kan miskennen den meesterlijken tact, met welken de 

 »echt praktische mannen te werk gingen om een in zich 

 »zelf gebrekkig stelsel van lieverlede zoo te verbeteren, dat 

 »noch de harmonische eenheid gestoord, noch de schakel ver - 

 »broken werd, die het oude aan het nieuwe verbond? Niet 

 » gaarne eindelijk zouden wij in ons regt opgenomen zien een 

 » stelsel van stricti iuris actiones, die den regter moesten in- 

 » sluiten binnen de enge grens van een dood formulier, maar 

 » opgetogen is de kenner, als hy de kunst gadeslaat, waar- 

 »mede men het strenge en absolute wist te wijzigen en te 

 » matigen door begrippen van billijkheid, die zich niet ver- 

 »loren in eene subjectieve, nevelachtige en onbestemde aequi- 

 »tas cerebrina, maar die veeleer, steunende op vaste begin- 

 »selen, op hun beurt weder de stof hebben geleverd tot een 

 » nieuw en afgerond regtssysteem". 



Dit citaat teekent, veel beter dan ik het met mijne eigen 

 woorden kan doen, den rechtsleeraar zoowel als den rechts- 

 geleerde. Door het te ontleenen aan eene van GouDsmT'» 



