( 79 ) 



akademische redevoeringen ben ik reeds vooruitgeloopen op 

 het derde tijdperk van zyn leven, zijn professoraat (1859 — 

 1882), dat ik in vluchtige trekken — want de tijd dringt — 

 met u wensch te beschouwen, 



GouDSMiT was reeds sedert zyne promotie in de oogen van 

 allen, die hem kenden en naar eisch waardeerden, geroepen 

 om eenmaal een akademischen leerstoel te bezetten, en wel 

 bij voorkeur aan de hoogeschool, waar hij zelf zijne opleiding 

 had genoten en waar hij door zijn privaat onderwas toen 

 reeds zooveel had bijgedragen tot de opleiding van anderen. 

 Eindelijk na verloop van 16 a 17 jaren was de tijd gekomen, 

 dat hij die roeping, '/Ajn ideaal, zoude volgen, In 1858 had 

 Prof. VAN Assen den leeftijd, door het organiek besluit van 

 1815 voorgeschreven voor het emeritaat, bereikt, Aan dien 

 klassieken geleerde, myn hoog geachten leermeester, wien nooit 

 eenige inspanning te groot was om zijne veelomvattende taak 

 naar zgn beste vermogen te vervullen, was gedurende een 

 groot aantal jaren het onderwijs in het materieel en formeel 

 burgerlijk recht, het Romeinsche zoowel als het hedendaagsche, 

 in zijn vollen omvang toevertrouwd geweest. Men begreep 

 reeds in 1858, al had men toen nog geen denkbeeld van die 

 versnippering der wetenschap, die de nieuwe wet op het hoo- 

 ger onderwys te kwader ure tegelijk met de vermeerdering 

 van het aantal universiteiten heeft ingevoerd, dat de ver- 

 eeniging der colleges over instituten, pandecten, burgerlijk 

 wetboek en burgerlijke rechtsvordering te zwaar eene taak 

 was voor één man. De regeering besloot op voordracht van 

 curatoren tot eene splitsing. Onze geëerde collega van Bone- 

 VAL Faure werd van Groningen naar Leiden beroepen om 

 onderwijs te geven in het Nederlandsche privaat recht. Aan 

 GouDSMiT werd het onderwijs in het Romeinsche recht opge- 

 dragen. Zal ik zeggen tacito omnium consensu? Neen, want 

 ik zou dan der waarheid te kort doen. Het ontbrak niet 

 aan openlijken en bedekten tegenstand tegen de benoeming 

 van een uit burgerouders geboren Jood tot hoogleeraar aan 

 de eerste universiteit in Nederland, tot dusverre een onge- 



