( 81 ) 



in onze dagen, en wat de methode betreft, daarby komt het 

 voornamelijk aan op twee zaken : eene logische verdeeling 

 der rijke stof, waardoor ieder onderdeel zgne juiste plaats 

 in het systeem erlangt, het geheel door de deelen gelijk ieder 

 deel door het heldere overzicht van het geheel wordt ver- 

 klaard, en voortdurende studie der bronnen zelve om hun in- 

 houd en vorm. »Singula suo loco coUocata et apto ordine 

 »disposita recte describantur, genera rite notentur, partibus 

 » distribuantur, omnia denique ita explanentur, ut perpetuo 

 »ipsos adeamus et monstremus fontes, quo ob oculos ponatur» 

 »non tantum quid apud Romanos iuris fuerit, sed id prae- 

 »cipue, qua arte et elegantia in illo excolendo versati fue- 

 »rint". 



Heeft GouDSMiT aan dit programma voldaan? heeft zijn 

 akademisch onderwijs in het algemeen de vruchten gedra- 

 gen, die men recht had van een man als hem te ver- 

 wachten ? 



Het antwoord op die vraag geef ik u liefst niet zelf. Ik 

 ben geen leerling van Goudsmit als Hoogleeraar, en heb 

 nooit een zijner colleges b^gewoond. Gelukkig acht ik mij 

 dus, dat een zijner uitstekendste leerlingen, zijn ambtgenoot 

 in de laatste treurige jaren van zyn leven, hier wel in mijne 

 plaats wil antwoorden. 



Prof. VAN DER Vltjgt gaf mij de vriendelijke vergunning, 

 waarvoor ik Z.H.G. hier openlijk mijn besten dank betuig, 

 om het volgende te ontleenen aan de mij in manuscript toe- 

 vertrouwde toespraak, waarin hij bij den aanvang zijner lessen 

 op den dag na Goudsmit 's teraardebestelling den grooten 

 meester gedacht : 



» Goudsmit gaf jaren lang aan de rechtsgeleerde faculteit 

 »te Leiden een bizonder » relief". Vanwaar dit feit? Nog niet 

 » zoozeer om zijne veelomvattende kennis, zijne groote geleerd- 

 »heid. Groote geleerden zijn aan deze universiteit, gelijk aan 



> iedere andere, te allen tijde in groot aantal te vinden ge- 



> weest ; maar een geleerde is nog geen Goudsmit. Neen, wat 

 »>hem maakte tot die unieke verschijning, die hij is geweest, 



