(91 ) 



breekt, erf- en familierecht. Gelukkig, dat, nu toch eenmaal 

 het groote werk onvoltooid bleef, ten deele door de afwijking 

 van het oorspronkelijke plan, immers van de aangekondigde 

 volgorde, juist dat gedeelte het licht zag, dat voor de be- 

 oefening van het bij ons geldende recht van het meest on- 

 middellyk belang is. Daaraan hebben wij het te danken, 

 dat het systeem niet alleen belangrijke diensten kan bewijzen 

 voor het onderwijs, nu de schrijver, die ook door dat boek 

 bewezen heeft een docent van den eersten rang te zijn *), 

 niet meer van deze wereld is, maar dat het ook spoediger 

 dan bij ons in den regel met geleerde werken het geval is 

 zijn weg heeft gevonden tot de pleitzaal, waar het nu reeds 

 een welverdiend gezag geniet. In eene beoordeeling van het 

 systeem zal ik hier verder niet treden. Alleen zal ik er dit 

 van zeggen, dat hij, die hier in den schrijver zoekt die » ge- 

 niale oorspronkelykheid", waardoor de docent zich kenmerkte 

 vooral in de wijze, waarop, den vorm, "waarin hij de zaken 

 mondeling voordroeg, zich teleurgesteld ziet. Zullen wij daar- 

 van onzen vriend eene grief maken? Dit ware mijns inziens 

 onbillijk. Liever sluit ik mij hier aan bij het oordeel van 

 Gocdsmit's geleerden recensent in de Themis van 1867 en 

 1880, ons geëerd medelid Kappeijne van de Coppello. 

 Waar de weg door zooveel uitnemende Duitsche voorgan- 

 gers — PucHTA, WiNDSCHEiD, Keller, Arndts en anderen — 

 gebaand was, had men geen reden om » oorspronkelijkheid" 

 te verwachten. »De Hoogleeraar, juist door daarnaar niet te 

 » streven, toonde, dat hij zijne ware taak begreep. Met een 

 » weinig handigheid in het verschikken der leerstoffen kan 

 »men zich uiterst gemakkelijk den roem bezorgen van een 

 » eigen systeem te hebben, doch de hoorders van den Hoog- 



*) //Zoo er nog twijfel kon bestaan of het onderwijs in het Romein- 

 //sche regt te Leiden aan de geschikte hand was toevertrouwd, alle on- 

 //zekerheid hieromtrent zou door het tegenwoordige werk van den ver- 

 //dienstelijken hoogleeraar ten eenenmale zijn opgeheven". Aldus de heer 

 Kappeijne in de Themis van 1867, bl. 469. 



