( 110 ) 



gelegenheid zou zijn om aan grond te komen, en voorloopig 

 te Batavia een liuis te huren tot tijdelijke opstelling der 

 meteorologische en maujnetische instrumenten. 



Dit huis nu, staande op Parapatan, waarvoor /' 350 'smaands 

 huur betaald werd, benevens f 30 voor schoonhouden en 

 bewaken van het erf, is eenigé jaren later aangekocht; daar 

 heeft Bergsma, tegen terugbetaling aan de Regeering van 

 f 60 voor huishuur, 14 of 15 jaar gewoond, en op het erf 

 werden de verplaatsbare houten gebouwen opgericht. 



De Raad van Indië vroeg of het Gebouw van het Mijn- 

 wezen niet tot magnetisch en meteorologisch observatorium 

 zou kunnen ingericht worden, maar het denkbeeld om het 

 Observatorium te Buitenzorg te hebben scheen den Land- 

 voogd niet aan te lachen. Een brief van den l^ten Gouver- 

 nements-Secretaris, bevatte de verschillende bezwaren die hier- 

 tegen gekoesterd werden : 



»E[et khmaat was te abnormaal om een magnetisch en 

 meteorologisch observatorium te vestigen. Al werden nog 

 zoovele gevolgen uit de waarnemingen te Buitenzorg becij- 

 ferd, toch zou men geen denkbeeld van den klimaatstoestand 

 van Tridië, zelfs niet bij vergelijking met andere plaatsen 

 kunnen geven. De veelvuldige aardbevingen, al zijn er onder, 

 die voor den mensch niet merkbaar zyn, zullen op de zeer 

 gevoelige instrumenten een gevoeligen invloed uitoefenen. 

 De lucht te Buitenzorg verkeerde zelden in dien toestand, dat 

 een heldere sterrenhemel zichtbaar is. De gezichteinder is er 

 niet vrij en wordt door bergen, heuvelen en boomen begrensd". 



Bergsma was de man niet om zich door dergelijke beden- 

 kingen te laten afschrikken. Hij weerlegde ze alle in eene 

 uitgebreide nota; de datum dezer nota was 12 Januari 1864, 

 zoodat het geheele jaar 1863 wederom was voorbijgegaan 

 zonder dat de zaak der stichting van het definitieve obser- 

 vatorium een stap verder was gekomen. 



Ik moet nog even terug om te vermelden dat in 1862, 

 toen de voorstellen, betreffende den aankoop van het huis op 

 Salemba, voor de eerste maal verworpen waren, en daarvan 



