( 113 ) 



een goed uitgewerkt plan voorlegde, zonder te schromen, 

 ridderlijk voor de liooge kosten uit te komen. 



Ongelukkig trof liet, dat de thans met het Departement 

 van Koloniën belaste Minister E. de Waal weder meer door 

 de geldelijke opofferingen dan door de wetenschappelyke 

 waarde der inrichting werd getroffen. Eene missive, die 

 alles behalve van tevredenheid over de voorstellen en werk- 

 zaamheden van Bergsma getuigde, ging den 21^^^"^ October 1870 

 naar Batavia af. »Toen het Opperbestuur bewilligde tot het 

 toetreden tot de aansluitino- aan de waarnemingen, door voN 

 HuMBOLDT bedoeld, was dit onder voorbehoud, dat daardoor 

 geene nieuwe belangrijke uitgaven zouden worden veroor- 

 zaakt. 



»In het algemeen gaven de gewisselde stukken geen gun- 

 stigen indruk omtrent de handelingen van Dr. Bergsma. 

 Hij koopt in Engeland zulk een voorraad instrumenten, dat 

 vele nu na 10 jaren nog niet eens gebruikt zijn. Het eigen- 

 lijke doel der zending — het onderzoek der magnetische 

 verschijnselen op Java — is door hem ter zijde gesteld, hij 

 veroordeelde het werk van anderen", enz. enz. 



Bij slotsom werd de Gouverneur-Generaal uitgenoodigd : 

 » niet aan de klimmende eischen van Dr. Bergsma toe te ge- 

 ven; niet meer toe te staan, dan voor het oogenblik bepaald 

 noodig was, en de zaak zoover mogelijk tot de aanvankelijk 

 voorgenomene bescheidene proportiën terug te brengen." 



Opnieuw moest Bergsma zich dus de onaangename, maar 

 toch in dit geval gemakkelijke taak getroosten, dergelgke be- 

 schuldigingen te wederleggen. Hij merkte in de eerste plaats 

 op, dat hij nooit bekend geweest was met het voorbehoud, 

 van geene nieuwe belangrijke uitgaven ; en gaf eene verge- 

 lijking met de kosten van een onlangs opgericht magne- 

 tisch en meteorologisch Observatorium te Weenen. »De be- 

 stelde instrumenten zijn alleen daarom nog niet alle ge- 

 bruikt — dit sloeg op de photographische zelfregistreerende 

 instrumenten, — omdat er nog geen lokaal voor was." 



Merkwaardig was zyne verdediging omtrent de »klim- 



