( 142 ) 



Ik ben zoo vrij aan te nemen, dat de woorden praktische 

 uitkomsten en praktisch nut in den ruimeren zin genomen 

 zijn, en moet dan zelfs op die vraag een negatief antwoord 

 geven: de waarnemingen op het Observatorium te Batavia 

 gedaan, hebhen tot nog toe geen praktische uitkomsten en 

 geen praktisch nut opgeleverd. 



En indien my vier jaar geleden, toen het geregelde werk 

 aan het Observatorium begon, gevraagd was: » zullen uwe 

 waarnemingen orer vier jaren praktische uitkomsten opgele- 

 verd hebben?" ik zoude geantwoord hebben: » waarschijnlijk 

 niet." En indien mij nu de vraag gedaan wordt: » zullen 

 zij dan nu over vier jaren praktische uitkomsten geven?" 

 zoo antwoord ik: » waarschijnlgk niet." Wanneer zullen dan 

 uwe waarnemingen praktische uitkomsten opleveren, of zullen 

 zij het nooit doen? Daarop is mijn antwoord: die waarne- 

 mingen zullen eenmaal praktische uitkomsten opleveren en 

 wel dan, wanneer zij zoo lang zullen zgn voortgezet, dat 

 men door het bestuderen van die waarnemingen tot de ken- 

 nis van de wetten der verschijnselen van den dampkring 

 alhier heeft kunnen komen. 



Menigmaal zijn er klagten geuit, dat men niets vernam 

 van het werk, hetwelk aan het Observatorium gedaan werd. 

 Ik heb die klagten altyd stilzwygend aangehoord, omdat ik 

 begreep, dat ieder, die bekend is met de methode der mete- 

 orologie, zoude inzien, dat zij onbillijk waren. Wanneer 

 men de meteorologische verschijnselen van een land zal on- 

 derzoeken, zoo begint men met zoo veel mogelijk geregeld 

 waar te nemen, en in den beginne behoeft men alleen zorg 

 te dragen, dat die waarnemingen zoo goed mogelyk gedaan 

 worden. Eerst nadat men gedurende een zekeren tijd heeft 

 waargenomen, kan men met goed gevolg een begin maken 

 met het bestuderen van de waarnemingen, door ieder ver- 

 schijnsel afzonderlijk te onderzoeken. Men begint dan met 

 na te gaan, hoe de veranderingen, die wy in den dampkring 

 waarnemen, zamenhangen met de veranderingen van den 

 stand van het ligchaam, hetwelk de voornaamste oorzaak 



