63 EERSTECLASSE 



en naar maate dat de Worm zich beweege of ademhaale , beweegt zich ook 

 dit hartvormig deel uit- en inwaarts. Dit nu , benevens de grootte , is 't 

 voornaamfte , waar door deze Worm van de overigen dezer ClalFe onderfchei-. 

 den kan worden. Aan den grooten rondverwulfden Kop heeft hy , gelyk de 

 anderen , eene ilerke, fcherpe en zeer harde Byttang ; welke binnen- waards, 

 ter wederzyde , met nog eenige by takken bezet is , en die , benevens de 

 middel -lip, eene donker zwart bruine koleur heeft. Met deze tang kan hy 

 zo flerk toebyten, dat hy aaneen ftukje houts , 't welk hy met dezelve vat, 

 om hoog geligt wordende , 'er lang aan konne blyven hangen. Onder 

 deze tang zyn nog een paar leenige en uit verfcheiden leden bellaanJe 

 Vreetfpitzen te zien ; en tuffchen dezen (laat nog een paar kortere ; die ech- 

 ter uit hoofde der ligginge , welke de Worm in deze figuur heeft , niet in 't 

 oog vallen. De zes pooten , die elk uit vyf leden beftaan , hebben aan 't 

 uiterfle einde een kleinen klaauw, en zyn Oranje- geel van koleur. De grond- 

 verwe van 't lyf , dat zeer blinkend is , valt by den tegenwoordigen Worm 

 tamelyk bleek, en Zeemleer-of Scroo geel ; maar op de zes laatfle leden, 

 op één na, op den rug in 't graauwe. De boven en ondervlakte van 't lyf 

 worden door een opgeworpen bobbeligen wrong van elkander onderfcheiden ; 

 die zich ter wederzyde , van den Kop af tot aan het laatfte lid , uitftrekt. 

 Op de bobbels van dezen wrong ziet men de negen Spiegelpunten , of Lucht- 

 gaten , die niet zeer groot en bruin van koleur zyn Wanneer deze Worm 

 de volkomen grootte bereikt heefc , ligt hy meeren deels altoos zo gekromd; 

 om dat hy zich niet meer, gelyk in zyne jeugd , kan uitftrekken ; hoewel hy 

 zich in die gedaante geduurig, op eene zeldzaame wyze , van de eene zyde 

 op de andere wende en keere. Die zelfde kromme ligging belet ons , de 

 lengte van den Worm ten naauwkeurigfte op te geeven ; nochtans zal hy 

 in die grootte , zo als 'er hier een afgebeeld is , wel vier duim konnen haa- 

 ien : doch het gebrek aan voedzel is eene oorzaak, dat veelen derzelven zo 

 groot niet worden. 



§• 5. 



In den tytel van dezen Hart -Kever hebbe ik onzen Worm den grooten 

 Hout -Worm genoemd , fchoon hy niet in 't Hout leeve , maar 'er alleen 

 zyn voedzel van trekke , en in de aarde woone. Doch hy is eene foort dier 

 VVormen , welken de ouden CoJJiis noemen , en dien de Duitfchers den 

 naam van Hout -Worm gegeeven hebben : gelyk ook Swammerdam hem 

 in zyne taal Houtimvi noemt. Deze haalt, by de befchryving vanden Worm, 

 waar uit de Neushoorn Kever voortkomt, Bibl Nat. T. I. pn^. 328. uit Pli- 

 Nius aan, dat de Ouden diergelyke Wormen voor eene lekkere Spyze ge- 

 houden hebben ; ook voegt hy 'er by , dat het Wormen geweefl moeten zyn, 

 uit welken de groote Kevers voortkomen ; en de eigen woorden van Plinius 

 beveiligen zulks j nademaal hy zegt: Pragrandesque reborum delkatiore fiint in 



ciho: 



