De AERIFORMIBUS PHINCIPI1S ETC. 67 



reporiuntur, ut propterea tanta principiornm, et qualitatum 

 artilicialis iiostri cuin Porrectananun a([narmn aerc similitu- 

 do ill eani iios ackluxerit opinionem , naturam forte in hoc 

 conriciciulo avrv intra Porrrctanonim niontinm recessus ijs- 

 dein uti snbstantiis, c qnibns invicom commixtis, et suba- 

 ctis, suis viribus, suoqne igne snbterraneo aeriforme bnjus- 

 modi extricaret, conficeret([ne flnidnm, quod tandem per dif- 

 ficilcs, et angnstas subterraneas vias una cum praeterflueri- 

 tibus aquis excurrens paitim ijsdem .misceretur , partim ab 

 ijsdem omnino liberum , modo sub buUularum forma , modo 

 sub acccnsibiUs vaporis specie per apertas montium rimas 

 una cum aquis erumperet. 



His cognitis, pcrspectisque cum analitica, cum syntbetica 

 metbodo, non difficile visum est nobis quantitatem, et pro- 

 portionem fluidoruni aoriformiuin , eorimi<[ue coniponcntium 

 in singidis Porrectanis aquis exploratam quodanunodo, com- 

 pertamque babere ; id quod nemini, quod mibi constet , ad- 

 huc Ucuit. Phis itaquc bepatici contineri videtur in aquis 

 della Puzzola, ([uam in caeteris , deinde in aqua Porrcctae 

 vetcris, tum in ea dello Donzelle ; minori omnium quantita- 

 te in aqua fontis Leonis : e contrario inflammabilis, et bitu- 

 minosi aeris, at(iue propterea tenuisslmi, et summe volatilis 

 minerabs bituniinis, sen, ut placuit Bassio, Napbtae volati- 

 lis , plus reperiri in aqua fontis Leonis , quam in reliquis : 

 post banc in aqua Porrectae veteris : tandem in aquis della 

 Puzzola cxigua forte omnium copia. 



Sed jam ad acrilbrmia ilia principia, quae in aquis conti- 

 nentur , quae balneis solum inserviunt. Haec non dissimilem 

 in bis aquis atquo in illis indolem praesetulerunt, eaedem- 

 que ijsdem tentatae fuerunt exp(Mimcntis , ut propterea ad 

 usum forte et ipsae caute, prudentenjue adbibitae possent 

 revocari. Flammam dumtaxat exbibuerunt longe uberiorem 

 quam ilia caeterorum, de fjuibus diximus, fontium , maxima 

 parte albam , elatiorem, nonnibil detonantem. Compertum 

 item nobis fuit evolutum natura indannnabilem aerem copio- 

 siorem quidom esse , ut oculis ipsis cernere est , in balneo , 

 quod del Bue appellant, minus copiosum in balneo Martis , 

 omnino minus in balneo Reali; earn qui aquis intime con- 



