De AERIFORMIDUS PRINCIPIIS ETC. 69 



innixus , primus invcnit ; quibus sane tantis viris nuUam 

 velim inventioiiis laudcm praereptam. Ea itaque hue potissi- 

 mum redeunt. 



Aeriforniium Porrectanarum thermalium aquarum a no- 

 bis conqierta principia simul conjuncta spirituni ilium aethe- 

 reum elasticum const ituere, quern Bassius judicavit, eadem 

 vero ad inflammabilcm hepaticum , et acido, sulpburosum ae- 

 reni esse potissimum referenda: singula, atque polissimum 

 inllammabile, late dominari in omnibus Porrectanis aquis, va- 

 ria quidem quantitate, et proportione pro aquarum varietate : 

 minime ilia libera ex toto esse, et ab aquis sejuncta, ut cre- 

 ditum est, sed partim evoluta, partim iisdem aquis conjun- 

 cta: eadem sub potus forma posse bauriri: aquis longe etiam 

 a fonte asportatis, neque ad exiguum temporis spatium a- 

 liqua copia eisdem adiiaerere, ut propterea non sine aliqua 

 utilitate etiam longe a fontibus possint bauriri : demum bis 

 maxime principiis nostras Tbermas caeteris Italiae praestare, 

 in quibus inflammabilis potissimum aer aut nuUus est , ant 

 non tanta copia, et iibertate, neque tanta forte cum aquis 

 conjunctione, et affinitate. Sed baec viderint alii. 



Haec de indole principiorum aeriforniium , quae Porrecta- 

 nis a(][uis continent ur. Pauca tunc de metbodo, qua fuerunt 

 ilia a nobis educta. In quo quidem illud animadvertatis velini 

 S. D. cautum id a me summopere fuisse, ne artificiis uterer, 

 quae aut nimis vebementer in aquas agerent, aut extra- 

 neum aliqiiid eisdem adderent, quo scilicet educta inde prin- 

 cipia ilia eadem essent, quae natura in aquis continentur, 

 quaeque a nobis una cum earum potu bauriuntur. 



Triplex itaque fuit a nobis adbibita metbodns, excogitata 

 altera, reliquae casu iuventae. Fuit prima, ut audivistis, quas- 

 satio aquae intra vesicam collectae, qua metbodo simplicior 

 nulla. In qua illud praeterea animadvcrtendum est, aquani 

 me e fonte exilienteni intra vesicam collegisse ad magnnm <• 

 tubo,equo prosiliebat , distantiam, eo maxime consilio , ut 

 dum frangeretur aqua, ea principia certissime evolarent , 

 quae in auras abeunt antetpiani prope fontem collectae in 

 ciathis aijuae bauriantur. Ac[ua bac ratione repletam vesicam 

 quassabainj bullulae tunc ab aqua extricabantur , quae in 



