De stultitia considerationes etc. 493 



exhibcat manifestationes, visquo materialis spirltuali prae- 

 stet. Tunc confusas inordinatasque rcperimus facultatcs sen- 

 tiendi, percipiendi, judicaiidi, ratiocinandi ; ideoque baud 

 integrum menti , vitio illo perdurante, usum impeviumque 

 vohintatis. Nee abter res se se babere potest, ut Rluratorius 

 inter caeteros arbitratnr; quandoqnidem animus nostcr, ad 

 aliquid agendum, conlugere debet assidue ad promptuarium , 

 si ita loqui fas est , memoriae et pbantasiae , quas idem Mu- 

 ratorius potentias quodanmiodo pbysicas appellat, unde turn 

 ideas cujusvis generis inibi scpositas cbcit, tum verba et 

 pbrases ideis voce significandis populorum consensu destina- 

 tas. Si promptnarii hujusce in diversis organis constituti dis- 

 positio et ordo omnino aut in partem confunditur, imagines 

 quoque ibidem impressae confundantur necesse est ; nee 

 menti bcebit ea tranquillitate illas intueri, qua in jndiciis 

 opus babet , nee marte bbitoqne suo rebus attendere, quin 

 aHquaium imaginTuii muitipHcitas aut tenacitas, sive non- 

 nnllarum aut onminm defectus ipsam impediat, in judicia- 

 que inducat vel absurda vel sibi minus cohaerentia . Adeo 

 ut in idcarum delectu et considciatione pbantasia seu facul- 

 tas pbysica , in deUrio fervida , in dementia iuordiiiata, ideas 

 valde ab iis discrepantes obl'erat , quas menti transmittendas 

 accepit ; quae mens ne quantum quidem sat est animadver- 

 tere ac propendere eas potest, cum ilia, quam dixi, facuhas 

 graviter conimota nunc abas aliis repente substituat, nunc 

 unam tantum aut paucas ita inunotas et defixas intuenti 

 subjiciat, ut inde se nequeat avellere , nunc denique pidpa 

 nei'vea corrupta , cui imagines insident , eum statuni amne- 

 siac , dementiae, fatuitatis inducat, quem in stuUis quotidie 

 est deprebendere : sicque ideae bujusmodi cum veteribus in- 

 scriptionibus videntnr posse comparari , quanun cbaractercs 

 hominum vel temporum injuria ferme delevit; inscriptio- 

 nes siquidem illae sunt, sed legi nequeunt : ita in mente 

 ideae existunt, sed mens, licet in ipsis versetur, quid si- 

 bi tamen velint, et quid inde colligere et statuere debeat 

 ignorat . Quamobrem quantumvis erret fatuus, quantum- 

 vis inordinate se gerat, ac in scelera corruat, nil ipse pec- 

 cat , nee Deum laedit neque homines , ab utroque plane 



