■49 i DojiiNici Gdalandii 



coniiniserandn?. INIemoriam vero et phantasiam nedum in 

 stultis liahore natuiam physii am jir.tet ; at si quid video, ar- 

 gumenta non desuiit, ut hujusniodi etiain in sanis esse pro- 

 cul dubio dignoscamus. Si in mente, substantia ilia sirnplici 

 et spiiituali , ideae omncs quae nobis occurrunt sive rerurn 

 materialium sive intellectualium imprimorcntur, mens ipsa u- 

 no intuitu scmet aspiciens posset modo has , modo illas, mo- 

 do simul luiivei'sas in cogitationem suam revocare ; in ea si- 

 quidcm nec partes nec latebrae omnino existunt . At expe- 

 rientia constat menteni saepe saepius frustra eniti , ut idea 

 jam semel aut iterum oblata, sibi denuo obferatur, quae rei- 

 psa nunquam obfertur, nisi memoria et pliantasia , motu sa- 

 ne incomprehensibili alias ilia recentiores gradatim subjicien- 

 te , eas in antecessum fibras , si ita loqui fas est , agitaverit, 

 in quibus idea conquisita insistit . Sicque contra docemur 

 mentem ipsam velle aliquando imaginem sen speciem a se 

 removere funestam vel perniciosam , idque consequi aut nul- 

 latenus posse , aut tantuni aegerrime ; quo in conatu hand 

 leviter crebro perturbatur, et rationem non raro amittit. Un- 

 de elucet artificium pessumdari, concordiamque misceri di- 

 versoruni cerebri organorum, quae res a sensibus objectas ad 

 animum deferunt, sive ideas ab ipsis in memoriae et phan- 

 tasiae promptuariis asservatas; aninuuuquc , vicissitudine in- 

 ter spiritum et materiam coniusa aut intercepta, innumeris 

 patere illusionibus , a quibus se liberare nequeat, nisi in in- 

 tegrum ea, quam modo dixi, vicissitudine instaurata. Verum 

 non unice ab facultatibus pliysicis organorum cerebralium 

 perturbatis sensationes et perceptiones falsac proficiscuntur; 

 nec inde solum ideae pauUo ante clarae , et connexae, obscu- 

 rae dissipataeque animo subeunt, quern propterea ratio de- 

 serit. Sunt et vitia sensuum et partium corporis diversa- 

 rum , quae cum exleges , motuque insurgentes abnormi in 

 cerebrum impetum faciant , mendaces creant imagines, et 

 in contemplationem objectorum minime existcntium mentem 

 nostram inducunt . Hoc morbo omnes monomaniaci laborant; 

 sive dinamicus quidam, aut instrumentalis et chronicus pro- 

 cessus eorum jecur, cor, splenem etc. affecerit, sive irrita- 

 tio assidua intestinorum vel organorum genitalium eadem 



