192 Antoni! Bertolonii 



ut agrnm Lunensem , et Pisrinuni depopnlarentur. Q. Mar-^ 

 cius Consul anno urbis 566. in eos profectus est, « dum- 

 n que peniliis in abditos sallus, quae latebrae , rcceptacu- 

 « laquc semper iis fuerantj perscquilur, in praeoccupatis 

 « auguslils loco iniquo est circuniventus . Quatuor millia 

 n miliuim aniissa, et legionis secuudac signa tiia , unde- 

 « dm vexilla sociuni latini nominis in poteslaiem hostium 

 " vcncrunt, et arnia multa , quae quia impedimenlo fu- 

 « gieDtil)U3 per silvestres semitas erant , passim jactabanlur. 

 n Pcrsequcndi Ligures finemj quam fugae Romani fece- 

 « runt. Consul ubi prinium ex hoslium agro evasit , ne 

 « quanlum diminulae copiae forent apparerct, in locis pa- 

 « calls cxcrcitum dimisit, non tamcn oblilerare famam rei 

 « male gestae poluit; nam sallus, und*; eum Ligures fu- 

 « gavcraut, Marcius est appellalus » (23). Reapse nomen 

 Marcii reniansit loco, et silvae, et hacienus remanet, de quo 

 inemorant eiiam Slalutum vetus Sarzanae (24), et diploma 

 Frederici 111. Impcraioris, quod exlat in i\egesto veleri ta- 

 bularii Sarzanensis (25), adeo iil aiuiquissimae topographi.ie 

 locus mire elucescat, ut Promisii verbis utar (26) , remque- 

 confirmant ossa humana , et galea ferrea , Ronianorum forle 

 reliquiae, ibi anno i777 defossa. 

 Nunc si quis ab oiiente ad seplentriones iter vergat, ruinae 

 vici, qui S, Lanrcnlins dicebatur, medio moute occurruni. 

 Has inter remanet templum semidirulum, quod rudem duo- 

 decinii seculi archiiecluram portcndit. In parieic inlerno ab- 

 sidis supersunt piclurae ignoii aevi , at aevi veiusli . Noiv 



(23) T. Liv. Hist. lib. 39. cap. 20. , edit. Taurin. Pombae torn. 7 

 p. 347. 



(24) Statiit. Snrz. lib. 2. rubr. XXXIF. , uLi silva , et monies Mar- 

 cii indiciiiitur. Liber primus liorum slalutorum scriplus fuit anno 

 1320, liljLT secundus anno 1370., uterque simul typis edilus Par- 

 niae per Antonium Viollum anno 1529. Vide De Ross. Collett. 

 MS. lib. 1. cop. 9. n. 120. 



(25) In di|)lomale Friderici III. Imp. dato Romae die quarta Januarii 

 anni 1469., et asscrvato in Regesto veleri tabularii Sarzanensis fo.L 

 5G. fit meniio de monlibus sylvae majoris ct Marlii. 



(2G) Prom. Mem. della cUtk di luni. p. 28. 



