238 FuANCisci Berteu-ii 



Nunc vero sivc de priino sive dc aUero casii agaliii'; ne 

 niiniae deinciisiones operibus facleudis slauiaului' gravioribus 

 iinpcnsis alque iiiulilibus , aiU no niinis parvae quod cerium 

 pericnlum suininaruni aorutnuarum nunqnain non puiil: ad- 

 inoduin opportebit cogiioscere aquaruin quanlitaies (portate ) 

 maximo inlumesccnlium liim alvei piaecipui luin scciindarloruni 

 qui in ea regione sunt adliibendi, sive quod antca nuUi essent, 

 sive quod antccedentibus alii surrogatidi siut. variis sane diveisis- 

 que circumstaniiis, ut supra dictum est. Quod problema direcluni 

 mihi placet appellare, inversuin autem illud vocabo in quo 

 quum alvcus datus sit, ac proinde seclio et inclinalioj nee 

 non aquaruiu inlumesceatium altitudo; quantilates sint deter- 

 minandae. Ex quibus duobus problemalibus, si allerura nia- 

 ximi momenli habetur in Hydraulica, uli revera est; non qui- 

 dem minoris primum est iiiciendum. At hoc dilTert inter ea 

 quod ad istud solvendum satis copiosis cogaiiionibus atque re- 

 gulis caremus; sed quod spectat ad inversuin, nobis solutio 

 jam pene dicerem tutissima in casibus omnibus suppetit, sive 

 per directam observationem perfectioribus Hydrometris adhi- 

 bilis (inter quae vos quidem illud commemorabitis sane lau- 

 de dignum de quo alias coram vobis loculus sum) sive per 

 jam diclam formnlam Eytelweinii. 



In tanta igiiur cogniiionum ac regularum peuuria^ istud 

 problema potius quam alterum mentis disquisitiones, expetiti 

 « dato regionis cujusdam territorio, quantilatem aquarum al- 

 « vei idonei, quum maxime intumescunt, determiiiare. i> Prae- 

 cipua ad id elementa, uti patet, sunt: i". Imbrium maximo- 

 rum altiludo qui in territoriura cadunt, sive cratercm alvei 

 adliibendi 2°. Eorura continuatio 3°. Ipsorum pars quae in 

 circumstaniiis soli aerisque minus adversis ad alveum deve- 

 nict ut aquas maxime intumescentes et facial et alat, non ora- 

 inissis eliam earam tum incrementis gradatim faclis, tum de- 

 cremenlis: cetera enim pars aut ab humo atcjue planlis absor- 

 belur, aut in aerem evanescil. 4°. Brevier eorum imbrium re- 

 versio. 5°. Tempus quo aqua libera eorum ex locis eminentio- 

 libus ac rcmoiioribus ab alveo Illas consequitur quae a paili- 

 bus subinde infcrioribus ad alveum deveniunt. 



Ad duo prima ex jam allatis elemealis cieterminauda maiime 



