De rationibus etc. 239 



inservli insttunicntiim quod nos Udomelriun vocamus, qiiod- 

 que inngnl moinenti liabiluni fiiil in celebii ilia quaestione 

 (le origine fonlimn. Qnod aiitcrn perlinet ad varias sentenlias 

 de hac re prolalas, vel ad illain (|iiam veteres tennere^ juxta 

 quam aquae maris per terrae lateiiras arcane circnmennt, vel 

 ad alteram quam BeruiiUiiis protulit , quae vult ipsas a na- 

 turali salsedine expurgatas suljlimioruni niontium ahiuulines 

 allingcre, sive propter majorem densilatem, ac per terrae spi- 

 ramcnta sursum devenienles sive etiam, uli Cartesius vult, 

 propter calorem terrae penilus exardescentis: nemo est qui 

 ignorot praetcr ceieras^ scnlcntiam Cahei, Wrenii^ Vcllisnie- 

 rii invaluisse, quam etiam omncs recentiores Pliysici liodie se- 

 quuntur. Per istos igitur Auctores fonies inde oriuntnr quod 

 aquae plurimae a superficie terrae absorbeantur ex imbribus 

 tractae, ex liquesccnlibus nivibns, alque e nebulis. Quae Ve- 

 ritas ab experimentis quoque comprobata est: quum enim Udo- 

 metro determinala fuissel alliludo ariuae per annum habita in 

 cujusdam regionis territorio; quunique satis proximo ilia pars 

 detcrminata luisset quae a caussis jam allalis iinpeciila fuerat 

 quominus una cum reliqua ad lluminum alveos devenirct, ac 

 deniquc ista reliqna per calculos reperta atque juncta cum alia 

 a pereunibus fontibus manante; summa quaedam inde oita estj 

 si non acqualis, major nunquam (quod quidem advcrsarii con- 

 tendebant) ilia quae respondebat aliiiudini ab Udometro exhi- 

 bltae. De qua quidem disquisitione Pliysici ac Ilydraulici prae- 

 stanlissimi versali sunt, inter quos INIariotieuSj Sedilaus, De- 

 lahireus, Manfredius , Frisius , Zendrinius, atque ex recentiori- 

 bus Oiianius atque INIengotlius. Et quamvis lutioiibus fimda- 

 mentis nunc tractari possit ista quaeslio ex eo quod multo e- 

 xactius quam antea meliii scimus quantitatem [portala) flu- 

 minum propter observatioues in Tiberi , in Rheuo Germanico ^ 

 atque in fluminibus institutas quarumdam ex Americae Pro- 

 vinces Faederaljs: tamen in ea quaestione etiam adhuc multa 

 desideranlur, mullumque adliuc de ea vcrsaiur Geographia Phvsi- 

 ca atque llydraulica ad quas quaestio ilia nuilti refert, sicuti et 

 ad hoc nostrum argumenlum propter nonnuUas animadversio- 

 nes quas inox vobis exponam. 



lam dictac Epheraerides Tyberinae ab anno 1822 ad 



